Chevron bị tòa Ecuador phạt 8 tỷ USD

Người dân, bà Maria Eugenia Briceno sống ở vùng bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm môi trường Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Người dân, bà Maria Eugenia Briceno sống ở vùng bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm môi trường.

Một tòa án tại Ecuador vừa phạt đại công ty dầu khí Chevron của Hoa Kỳ 8 tỷ USD vì gây ra ô nhiễm phần lớn vùng rừng đầu nguồn Amazon thuộc quốc gia này.

Công ty dầu Texaco, đơn vị sát nhập với Chevron năm 2001, bị cáo buộc đổ hàng tỷ thùng nguyên liệu độc hại xuống các chi nhánh của sông Amazon.

Những người vận động cho môi trường nói mùa màng bị hư hại, súc vật nuôi ở nông trại bị chết, tỷ lệ người địa phương mắc ung thư gia tăng.

Gọi án lệnh của tòa là không đúng sự thật, Chevron nói công ty sẽ khiếu nại.

Vụ kiện là hành động tập thể của hơn 30.000 người tại Ecuador, thời gian thụ lý hồ sơ kéo dài hơn hai thập niên.

Bên nguyên nói hoạt động khai thác tài nguyên của công ty đã phá hủy điện tích rộng lớn của vùng rừng nhiệt đới, làm cho tỷ lệ ung thư tăng trong nhóm dân dịa phương.

Vụ xử bắt đầu năm 2003, sau hơn mười năm vật lộn với hệ thống luật pháp tại Mỹ. Lúc đó Tòa phúc thẩm của Hoa Kỳ nói rằng vụ kiện cần được xử tại Ecuador.

Các nhà hoạt động cho môi trường hy vọng án lệnh của tòa Ecuador sẽ tạo ra tiền lệ đối với công ty dầu khí hoạt động tại các nước đang phát triển, khiến những công ty này phải tuân theo các tiêu chuẩn về môi trường như ở các nước phát triển.

'Sản phẩm của gian dối'

Các nhóm dân thuộc bộ lạc India của Ecuador nói Texaco – sau này sát nhập với Chevron năm 2001 – đổ hơn 18 tỷ thùng (tương đương với 68 tỷ lít) chất độc hại xuống các đầm chứa nước và sông suối giai đoạn từ 1972 đến 1992.

Các nguyên đơn cho hay công ty dầu khí đã phá hủy kế sinh nhai của họ. Mùa màng bị hủy hoại, súc vật nuôi bị chết, tỷ lệ người địa phương bị ung thư gia tăng.

Bản quyền hình ảnh BBC World Service

Luật sư đại diện cho nguyên đơn, Pablo Fajardo gọi án lệnh của tòa là "bước tiến lớn trong việc thực hiện công lý".

Nói chuyện qua điện thoại với hãng tin AP, ông Fajardo nói, số tiền tòa yêu cầu công ty bồi thường cho nạn nhân vẫn còn thấp, ông muốn khiếu nại.

Vừa nhận được án lệnh dày 187 trang, ông Fajardo cho hay ông cần thời gian để đọc bộ tài liệu, trước khi đưa ra thêm bình luận.

Một tuyên bố của Chevron nói, công ty sẽ khiếu nại. Chevron gọi án lệnh của tòa Ecuador là "bất hợp pháp và khó thi hành".

Từ lâu Chevron lập luận rằng vị chuyên gia do tòa chỉ định đã chịu ảnh hưởng không cần thiết từ các nguyên đơn. Chevron miêu tả quyết định của tòa "là sản phẩm của sự gian dối, đi ngược lại với các bằng chứng khoa học hợp lý".

Tin liên quan