Kế hoạch 5 năm của Trung Quốc

Image caption Tăng trưởng của Trung Quốc đi kèm với ô nhiễm

Kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc (2011 - 2015) muốn có cách tiếp cận cân bằng hơn về tăng trưởng và phát triển, chú ý đến môi trường và chất lượng sống và điều mà giới chức gọi là "cải cách hành chính".

Kế hoạch 5 Năm lần thứ 12 sẽ được Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc thông qua tại kỳ họp thường niên hôm 5/03.

Được sao chép từ hệ thống Liên Xô, kế hoạch 5 năm là chiến lược tổng thể định hình sự phát triển xã hội và kinh tế của Trung Quốc.

Nó quyết định việc phân bổ nguồn lực giữa các khu vực và ngành công nghiệp khác nhau, và ra quy định về việc tái phân bổ thu nhập.

Kể từ năm 1953, đã có 11 kế hoạch như thế.

Ở kế hoạch lần trước (2006-2010), những nhà hoạch định chính sách Trung Quốc quyết định thay chữ "kế hoạch" bằng từ "hướng dẫn", để "phản ánh sự chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch tập trung sang kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa".

Nhưng việc thay đổi từ ngữ không thay đổi sự thật là đây vẫn là mô hình dựa trên hệ thống chính trị một đảng và vẫn là một chương trình phát triển do nhà nước chỉ huy.

Kế hoạch mới nhất tiếp tục cổ vũ những mục tiêu đề ra trong ba kế hoạch trước đây, như cải thiện chất lượng tăng trưởng và tạo ra nền tảng cho một đất nước phồn vinh bậc trung.

Trong dự thảo hiện thời, việc bảo vệ môi trường và gìn giữ năng lượng được xem là ưu tiên đầu tư.

Image caption Trung Quốc muốn cải thiện chất lượng đời sống người dân

Đi kèm theo đó là các mục tiêu cụ thể, ví dụ như 600 tỉ đôla dành cho các ngành như công nghệ thông tin, năng lượng sạch, bảo vệ môi trường và nghiên cứu khoa học.

Bộ trưởng môi trường Chu Sinh Hiền tuần này cảnh báo rằng việc theo đuổi tăng trưởng nhanh chóng dẫn đến ô nhiễm và đòi hỏi tài nguyên lớn.

Ông muốn trong tương lai, Bộ Bảo vệ Môi trường được quyền đánh giá ảnh hưởng môi trường của các dự án.

Kế hoạch 5 năm lần thứ 12 cũng xác định cần cải thiện chất lượng sống của người dân, cơ sở hạ tầng xã hội và giải quyết sự bất bình đẳng gia tăng.

Nhiều nhà quan sát nhận thấy nét quen thuộc: con đường trước mặt rõ ràng nhưng ý chí chính trị để bảo đảm thực thi mục tiêu thì chưa rõ.

Các tác giả của kế hoạch 12 thừa nhận với truyền thông Trung Quốc rằng mọi mục tiêu đặt ra lần này hướng đến một nền kinh tế thị trường trưởng thành hơn, và một vai trò giảm mạnh, được định nghĩa rõ hơn, của nhà nước trong nền kinh tế.

Một số người nói một trong những lý do tăng trưởng GDP kém 'xanh' hơn so với mục tiêu trong mấy năm qua là vì sự độc quyền tài nguyên của nhà nước và cứ khư khư muốn tăng trưởng cao, vì lâu nay đó vẫn là sự đo lường duy nhất về khả năng điều hành của chính quyền địa phương.