Mỹ, Israel thừa nhận khác biệt về Trung Đông

Thượng đỉnh Hoa Kỳ - Israel Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Tổng thống Hoa Kỳ Obama thừa nhận có những khác biệt trong quan điểm hai bên về Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã thừa nhận có những "khác biệt" về lộ trình hòa bình Trung Đông, sau khi hai bên gặp nhau tại Washington.

Các cuộc trao đổi diễn ra sau khi ông Obama có bài phát biểu quan trọng theo đó bất cứ nhà nước Palestine nào trong tương lai đều phải căn cứ vào đường biên giới đã tồn tại trước cuộc chiến năm 1967. Ông Netanyahu nói rằng có thể có một số nhượng bộ, nhưng nhấn mạnh, các đường biên giới năm 1967 là "không thể bảo vệ". Ông nói rằng có thể sẽ không có hòa bình "dựa trên ảo tưởng". "[Điều đó] cuối cùng sẽ sụp đổ trước thực tế tại Trung Đông", ông Netanyahu nói. Sau cuộc hội đàm, lãnh đạo Palestine Mahmoud Abbas kêu gọi ông Obama tiếp tục gây áp lực với ông Netanyahu về kế hoạch biên giới năm 1967, theo hãng tin AFP.

"Tôi muốn hòa bình '

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Ông Netanyahu (trái) cho rằng việc áp dụng tham chiếu đường biên giới 1967 là không khả thi.

Ông Obama nói đã có sự khác biệt giữa Hoa Kỳ và Israel về một nhà nước Palestine trong tương lai, nhưng các tranh luận xảy ra là "giữa những người bạn". Ông cũng đề cập các vấn đề về biên giới được trao đổi giữa hai bên trong cuộc họp báo chung với ông Netanyahu. Ông Obama nói rằng người Palestine đang phải đối mặt với "sự lựa chọn khó khăn" sau thỏa thuận hòa giải gần đây giữa Fatah, phái đang quản lý Bờ Tây, và Hamas, phái đang cai quản Gaza và vẫn phủ nhận quyền tồn tại của Israel.

Ông nói rằng hòa bình thực sự chỉ có thể xảy ra nếu Israel được phép tự vệ trước mối đe dọa. Ông Obama cho biết hai phía cũng đã thảo luận về cuộc nổi dậy ở một số quốc gia Ả Rập, và tác động của chúng đối với an ninh của Mỹ và Israel.

Ông nói tình hình hàm chứa cả "cơ hội" và "nguy cơ". Về phần mình, ông Netanyahu thừa nhận "chúng tôi có thể có sự khác biệt ở đôi chỗ" về tiến trình hòa bình. Ông nói: "Trong khi Israel sẵn sàng thỏa hiệp một cách rộng rãi cho hòa bình, tình hình không thể quay trở lại năm 1967 vì các đường biên giới này là không thể bảo vệ. "Chúng không tính tới những thay đổi về mặt nhân khẩu học đã diễn ra trên mặt đất trong 44 năm qua." Nhưng ông Netanyahu khẳng định ông đánh giá cao nỗ lực của ông Obama và nói: "Israel muốn hòa bình, tôi cũng muốn hòa bình." Phóng viên BBC Paul Adams ở Washington nói rằng hai nhà lãnh đạo đã cố gắng hết sức để không thể hiện ra ngoài những khó khăn mà hai bên đã trải qua sau cuộc gặp gỡ.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Ông Netanyahu được cho là đã thuyết phục ông Obama loại bỏ chi tiết về đường biên giới năm 1967 nhưng bất thành.

'Cố gắng' Việc đề cập đến đường biên giới năm 1967 trong bài diễn văn của ông Obama vào hôm thứ Năm đã làm chính phủ Israel tức giận. Ông Netanyahu cho rằng công thức nêu ra sẽ làm cô lập các khu định cư của người Israel tại Bờ Tây. Các quan chức Mỹ nói với hãng tin Associated Press rằng ông Netanyahu đã cố gắng để có thể loại bỏ chi tiết này khỏi bài phát biểu của ông Obama và đã tỏ ra tức giận khi nỗ lực của ông không thành công. Một quan chức Israel đến Washington trên cùng chiếc phi cơ với ông Netanyahu cho biết: "Có một cảm giác rằng Washington không thông hiểu thực tế, không hiểu những gì chúng tôi phải đối mặt." Thế nhưng ông Netanyahu đang chịu các áp lực ngày càng tăng khi nhiều nhân vật và các tổ chức trên thế giới ủng hộ ông Obama.

Bộ tứ về Hòa bình Trung Đông - cơ cấu bao gồm Liên minh châu Âu, Liên Hợp Quốc, Nga với Mỹ - bày tỏ sự "hậu thuẫn mạnh mẽ" cho kế hoạch của ông Obama. Các nhà lãnh đạo then chốt của Liên minh châu Âu cũng ủng hộ bài phát biểu của ông Obama. Ngoại trưởng Anh William Hague ca ngợi Tổng thống Obama đưa ra "thông điệp rõ ràng rằng biên giới của Israel và Palestine cần phải dựa trên các đường biên giới vào năm 1967 với những thỏa thuận được nhất trí giữa hai bên". Nhà lãnh đạo của Đức, bà Angela Merkel gọi đây là "một lộ trình tốt và khả thi mà hai bên cần xem xét". Người đứng đầu Liên đoàn Ả Rập, Amr Moussa, cũng kêu gọi Tổng thống Obama tiếp tục cam kết đối với kế hoạch biên giới năm 1967.

Tin liên quan