Đại dương đang bị đe dọa

Bản quyền hình ảnh AFP PHOTO HO CONSERVATION INTERNATIONAL INDONESIA
Image caption Nhiều loại cá có nguy cơ tuyệt chủng

Tình trạng của các đại dương tệ hại hơn người ta nghĩ, theo một toán khoa học gia.

Trong một báo cáo khoa học các nhà khoa học cảnh báo đời sống dưới biển "đang có nguy cơ bước vào một giai đoạn tuyệt chủng chưa từng xảy ra trong lịch sử nhân loại''.

Họ kết luận những vấn đề như đánh bắt thái quá, ô nhiễm, và biến đổi khí hậu đang kết hợp với nhau một cách chưa từng được biết đến trước đây.

Và hậu quả, theo các nhà khoa học, đã tác động đến nhân loại.

Toán khoa học gia làm việc theo chương trình nghiên cứu đại dương quốc tế (IPSO), bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau từ san hô, độc hại cho đến ngư nghiệp.

"Kết quả thực gây choáng váng," Alex Rogers, giám đốc khoa học của IPSO và giáo sư về bảo tồn sinh học tại Đại học Oxford.

"Khi chúng ta xem xét tác động tổng hợp do con người gây ra cho đại dương, hậu quả của nó đã tệ hại hơn là những gì mỗi một người chúng ta nhận ra.''

"Chúng tôi nói chuyện với nhau về những gì chúng tôi đang nhìn thấy và đi đến một bức ảnh cho thấy những thay đổi đang xảy ra nhanh hơn là chúng ta nghĩ, hoặc theo một cách mà chúng ta không dự kiến nhìn thấy trong hàng trăm năm,'' giáo sư Rogers nói.

Tác động tổng hợp

Những thay đổi cấp tốc này bao gồm băng tan ở Bắc cực, Greenland và Nam cực, mực nước biển dâng, và khí mêtan thoát ra từ đáy biển.

Nhưng điều đáng lo ngại hơn theo các nhà khoa học là nhiều vấn đề gộp lại đe dọa đến đời sống dưới biển.

Một số yếu tố gây ô nhiễm thí dụ như những phân tử nhựa trước đây chỉ nổi trên mặt nước, nay có thể tìm thấy dưới đáy biển.

Số lượng của chúng ngày càng tăng ảnh hưởng đến các loại cá sống dưới đáy biển. Cũng các phân tử nhựa này giúp rêu di chuyển từ nơi này sang nơi khác.

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Các rặng san hô đang chịu nhiều sức ép

Điều đó làm gia tăng sự xuất hiện của rêu độc hại vốn do ô nhiễm từ phân bón trên ruộng đồng.

Trên bình diện rộng, tình trạng axít hóa, độ ấm nóng, ô nhiễm địa phương, và khai th́ac hải sản thái quá gia tăng mối đe dọa cho các rặng san hô - 3/4 san hô trên thế giới hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Đại tuyệt chủng

Đời sống trên trái đất đã trải qua 5 biến cố gây tuyệt chủng và lần thứ 6 đối với đời sống dưới biển do con người gây ra là biến cố thứ 6.

Báo cáo khoa học ra trong tuần này của IPSO nói còn quá sớm để kết luận một cách chắc chắn. Nhưng các khuynh hướng có lẽ sẽ xảy ra và nhanh chóng hơn là 5 lần trước.

"Điều chúng ta thấy lúc này là kỷ lục hóa thạch chưa từng có - tức những thay đổi về môi trường xảy ra nhanh hơn," giáo sư Rogers nói với BBC News.

"Chúng ta vẫn còn đa số sự đa dạng sinh thái, nhưng tốc độ tuyệt chủng thực sự xảy ra cao hơn [so với những gì xảy ra trong quá khứ] - và những gì chúng ta đang đối diện chắc chắn là một biến cố tuyệt chủng đáng kể trên toàn cầu."

Báo cáo khoa học cũng so sánh các biến cố trước đây với khuynh hướng đang được theo dõi bây giờ - sự gián đoạn của chu kỳ cácbon, axít hóa và tình trạng thiếu ôxy của nước biển.

Lượng thán khí biển hấp thụ đã lớn hơn rất nhiều so với giai đoạn tuyệt chủng của sinh vật biển cách đây 55 triệu năm (Paleocene-Eocene Thermal Maximum), các nhà khoa học nói.