Thượng đỉnh EU họp về tăng trưởng

Thủ tướng Đức Angela Merkel (trái) Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Thủ tướng Đức Angela Merkel (trái) muốn thống nhất một gói ngân sách có tính bắt buộc cho khu vực đồng Euro

Cuộc khủng hoảng khu vực đồng euro sẽ chi phối chủ đề hội nghị thượng đỉnh EU vào thứ Hai, với sự nhấn mạnh về tăng trưởng và kỷ luật ngân sách một cách "sáng suốt".

Kỳ họp thượng đỉnh Brussels diễn ra đúng và lúc có cuộc tổng đình công tại Bỉ nhằm phản đối các biện pháp thắt chặt chi tiêu được đưa ra gần đây.

Cuộc đình công đã khiến hầu hết hệ thống giao thông tại thành phố bị tê liệt và gây gián đoạn cho các chuyến tàu hỏa và chuyến bay quốc tế.

EU đã có hơn 23 triệu người thất nghiệp và người ta lo ngại rằng cắt giảm ngân sách trên phạm vi rộng sẽ gây tổn hại cho doanh nghiệp và đào tạo.

Việc cắt giảm cần phải "sáng suốt" - nghĩa là chọn mục tiêu tốt - để tạo ra không gian cho tăng trưởng trong tương lai, Ủy ban châu Âu nhấn mạnh.

Phần lớn các quốc gia thành viên - trong đó không có Vương quốc Anh - dự kiến sẽ ký kết một hiệp ước mới về ngân sách, hay một "khế ước tài chính".

Mục đích là phối hợp khăng khít hơn về chính sách ngân sách trong khu vực đồng Euro với 17 quốc gia.

Tranh cãi ngoại giao đang tiếp tục về ảnh hưởng của các nước không thuộc khu vực đồng Euro trong một trật tự mới thiết lập.

Anh quyết định không tham gia trong diễn biến gây dư luận hồi tháng trước, nhưng vẫn giữ vị trí quan sát viên trong các cuộc thảo luận.

Ba Lan thì nói nước này và các nước khác vốn đang chuẩn bị tham gia đồng euro cần được tham gia đầy đủ vào các cuộc đàm phán.

Dự thảo hiệp ước hiện tại nói các nước ký kết sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh ít nhất hai lần một năm.

Tham dự của các nước không thuộc khu vực đồng euro sẽ được Chủ tịch thượng đỉnh xem xét và quyết định, "sẽ mời khi thích hợp và ít nhất mỗi năm một lần".

Cộng hòa Séc có thể trì hoãn tham gia hiệp ước này vì liên minh cầm quyền đang chia rẽ quan điểm và Cộng hòa Ireland có thể quyết định đưa hiệp ước ra trưng cầu dân ý.

Trong khi Pháp hài lòng với việc chỉ có các thành viên khu vực đồng euro tham gia hiệp ước, Đức lại quan tâm tới việc kết nạp các nước như Đan Mạch, Ba Lan và Thụy Điển, vốn chưa có mặt trong khu vực đồng euro.

Thuế giao dịch tài chính

Cuộc họp thượng đỉnh diễn ra một ngày sau khi Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy loan báo thuế giao dịch tài chính 0,1%.

Khoản thuế này là một phần gói các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng và tạo công ăn việc làm, và sẽ bắt đầu thực hiện từ tháng Tám tới cho dù các nước khác có làm theo hay không.

Hy Lạp vẫn là dấu hỏi lớn treo lơ lửng trên đầu các đại biểu tham gia họp thượng đỉnh. Các cuộc đàm phán phức tạp với các chủ nợ tư nhân chưa mang lại kết quả gì trong việc ngăn chặn Hy Lạp vỡ nợ.

Ủy hội châu Âu tỏ ra tự tin là một thỏa thuận có thể sẽ sớm đạt được trong vài ngày tới. Tuy nhiên Hy Lạp có thể cạn lực ngay giữa tháng Hai này.

Các nhà đầu tư tư nhân đang được đề nghị chịu mất giá 50% đối với các trái phiếu của chính phủ Hy Lạp trong một đề xuất nhằm cắt mức nợ của chính phủ nước này xuống còn 120% GDP trước 2020.

Phải đạt được một thỏa thuận thì EU và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) mới có thể thông qua khoản cứu trợ thứ hai trị giá 130 tỷ euro dành cho Hy Lạp.

Không khí hiện tại khá căng thẳng khi đang có tranh cãi về đề xuất của Đức bị rò rỉ ra ngoài, trong có việc thiết lập vị trí cao ủy về ngân sách của EU với quyền phủ quyết chịu trách nhiệm về thuế khóa và chi tiêu của Hy Lạp.

Lẽ dĩ nhiên, chính phủ Athens không thể hài lòng về đề xuất này.

Nỗ lực cứu trợ

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Dự kiến quỹ cứu trợ chính thức ESM trị giá 500 tỷ euro sẽ được đưa ra trong phiên họp thượng đỉnh lần này.

Tới dự phiên họp thượng đỉnh, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã làm giảm nhẹ tầm quan trọng của ý tưởng cần có một giám sát viên chuyên trách vấn đề ngân sách của Hy Lạp. Bà nói đó là "một cuộc tranh luận mà chúng ta không nên có."

Bà nói châu Âu phải hỗ trợ Hy Lạp trong các nỗ lực cải tổ của Athens, "nhưng điều đó chỉ có tác động nếu như Hy Lạp và toàn bộ các nước khác cùng thảo luận với nhau."

EU hiện đang tìm cách đưa ra một "tường lửa" hữu hiệu hơn, nhằm ngăn chặn tình trạng tồi tệ từ Hy Lạp lan sang các nước khác.

Khối eurozone có kế hoạch đưa ra một quỹ cứu trợ chính thức với trị giá 500 tỷ euro, được gọi là Cơ chế Bình ổn Âu châu (ESM), vào tháng Bảy, tức sớm hơn dự kiến một năm.

Theo kế hoạch, quỹ này sẽ chính thức được triển khai tại hội nghị thượng đỉnh đang diễn ra ở Brussels. Tuy nhiên, Anh quốc sẽ không tham gia đóng góp.

Quỹ tạm thời hiện nay, Quỹ Bình ổn Tài chính Âu châu (EFSF), được cho là có trị giá chừng 300 tỷ euro và sẽ chấm dứt hoạt động vào năm sau.

Một số chuyên gia nói lẽ ra nên kết hợp EFSF với ESM thay vì để hai quỹ hoạt động song song.

Chỉ riêng Italia đã cần tái tài trợ hơn 300 tỷ euro các khoản nợ trong năm nay. Hiện có nhiều tiếng nói kêu gọi Ngân hàng Trung ương Âu châu phải tăng mức dự trữ an toàn lên ít nhất là 1000 tỷ euro.

Những đám mây suy thoái đã gây u ám cho việc khai mạc hội nghị thượng đỉnh EU năm nay.

Tuy nhiên, Ủy hội Âu châu nói EU có 82 tỷ euro để các nước thành viên chi dùng cho các dự án giúp tạo công ăn việc làm và đẩy mức tăng trưởng.

Các lãnh tụ EU sẽ trao đổi quan điểm về cách thức tốt nhất để xử lý tình trạng thất nghiệp trong giới trẻ, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tin liên quan