TQ thực sự nghiêm túc chống tham nhũng?

Cập nhật: 17:09 GMT - thứ ba, 29 tháng 1, 2013
Tân TBT Đảng Cộng sản TQ, ông Tập Cận Bình

Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đấu tranh chống tham nhũng.

Thậm chí trong số những người đã chán ngấy sử dụng internet tại Trung Quốc thì đây cũng là một tin lớn: Ông Lý Kiến Quốc, một người trong số các quan chức cao cấp nhất trong Đảng Cộng sản, đang bị điều tra vì tham nhũng.

Ông Lý Kiến Quốc, người nắm vị trí Phó Chủ tịch Quốc hội Trung Quốc, được tin là đã kiến thiết đề bạt người cháu của ông vào một vị trí béo bở trong chính phủ.

Hồi tháng Mười, ông Lý được đề bạt vào Bộ chính trị gồm 25 thành viên tinh hoa của Trung Quốc. Nay truyền thông Hong Kong đưa tin ông đã nhập viện tại một bệnh viện quân sự ở Bắc Kinh do bị stress.

Nếu các nhà điều tra Trung Quốc theo đuổi vụ điều tra ông Lý Kiến Quốc thì quả là ông có lý do phải lo lắng. Tân lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Tập Cận Bình, đã hứa quyết tâm diệt trừ tham nhũng trong bài phát biểu đầu tiên của ông trước công chúng hồi tháng Mười và cho tới nay ông dường như đã giữ lời hứa của mình.

Mới tuần trước ông Tập Cận Bình hứa ông sẽ đấu tranh chống cả "hổ báo" lẫn "ruồi muỗi", ám chỉ rằng các viên chức ở mọi cấp bậc sẽ đều bị xem xét kiểm tra.

Lý Tân Đức, một nhà báo có ảnh hưởng lớn, là người đầu tiên phỏng vấn nhân vật đã lật tẩy vụ cháu ông Lý Kiến Quốc. Việc giới chức trách đã xem xét tới vụ này, ông nói, cho thấy đang có những thay đổi tại Trung Quốc.

"Khi ông Tập lên nắm quyền, người dân đã quen với các chiến dịch chống tham nhũng vô hiệu quả," ông Lý Tân Đức giải thích.

"Những chiến dịch này thường có đặc điểm là nói nhiều và chẳng làm gì mấy, hay nói cách khác là 'sét lớn mà mưa nhỏ', nhưng lần này, phát biểu của ông Tập Cận Bình đã đem lại những kết quả thực sự."

Ông Lý Tân Đức, một blogger, cũng chỉ ra trường hợp thứ hai, vụ "Chị gái Nhà đất" tại Trung Quốc để nhấn mạnh thực tế là lần này Đảng CS Trung Quốc nghiêm túc trong việc chống tham nhũng. Bà Cung Ái Ái được cho là đã mua bất hợp pháp hơn 20 căn hộ trong diện có giá rẻ tại Trung Quốc, trị giá tổng cộng lên tới 159 triệu đô la Mỹ.

"Những trường hợp này thành công không phải chỉ vì những người sử dụng internet Trung Quốc đã phơi bày những vụ nàymà còn vì Đảng đã hành động nhanh chóng trong việc giải quyết các trường hợp đó," ông Lý Tân Đức nói.

Tất cả các bằng chứng, ông nói, cho thấy từng công dân không còn đơn độc trong việc phơi trần tham nhũng, trên cơ sở từng trường hợp một. Thay vào đó có hy vọng mới rằng toàn bộ hệ thống đang trở nên minh bạch hơn.

'Liều mình'

Minh bạch hơn, có lẽ vậy. Nhưng chính phủ Trung Quốc không thể trở nên trong sạch chỉ sau một đêm. Các công dân Trung Quốc đang gây áp lực với ông Tập Cận Bình phải diệt trừ tham những nếu không ông sẽ nhanh chóng mất sự ủng hộ của họ. Nhưng nếu ông Tập đẩy phe cánh Cộng sản thân cận của ông phải từ bỏ quá nhanh các đặc quyền đặc lợi có được từ quyền lực thì ông cũng sẽ có nguy cơ mất đi sự trung thành của những người đã đưa ông lên vị trí cao cấp nhất ở Trung Quốc.

Ông Lôi Chính Phú, một bí thư quận ủy ở Trùng Khánh, đã bị cách chức

Ông Lôi Chính Phú, bí thư quận ủy ở Trùng Khánh, là trong số 11 viên chức bị cách chức vì bê bối tình dục

Các nhà vận động nêu ra một điểm đáng buồn: ông Tập Cận Bình nổi lên qua cùng hệ thống tham nhũng như vị đồng nghiệp đang nằm viện của ông, ông Lý Kiến Quốc. Một cuộc điều tra của Bloomberg hồi năm ngoái cho biết gia đình ông Tập đã kiếm lợi chính từ mối liên hệ của họ với ông, với tài sản trị giá khoảng 376 triệu đôla.

Không một tài sản nào có thể truy ngược lại tới ông Tập, vợ ông hay con gái ông, điều tra này cho biết, và nói thêm rằng không có dấu hiệu làm sai trái từ ông Tập hay gia đình ông hoặc có chuyện ông can thiệp để kiếm lợi kinh doanh cho thân nhân.

Khỏi phải nói, chiến dịch chống tham nhũng của Trung Quốc còn là một chặng đường dài. Hồi tháng 12, Trung Quốc tụt xuống đứng thứ 80 trong tổng số 176 quốc gia được xếp hạng về mức độ tham nhũng được nhìn nhận tại các nước, theo xếp hạng thường niên do tổ chức NGO Minh bạch Quốc tế có trụ sở tại Berlin thực hiện. Trung Quốc chỉ đạt 39 trên tổng số 100 điểm, và đứng sau các quốc gia như Nam Phi và Italy.

"Lần này người dân Trung Quốc sẽ không cho phép ông Tập hay các đồng chí của ông lùi bước trước những hứa hẹn mà giới chức trách đã đưa ra."

Những người chống tham nhũng ở cấp cơ sở như ông Lý Tân Đức và các đồng nghiệp của ông vẫn đang hoạt động trong ranh giới không rõ ràng giữa hợp pháp và bất hợp pháp. Ông Lý thú nhận ông phải "liều mình" khi viết về các viên chức địa phương phòng trường hợp những nỗ lực chống tham nhũng của ông khiến ông gặp rắc rối.

Mới sáng hôm thứ Hai, ông Châu Nhụy Phong, một blogger, người đã tung ra cho công chúng biết về vụ bê bối tình dục tại Trùng Khánh, đã bị gọi tới đồn cảnh sát địa phương ở Bắc Kinh. Tháng 11, ông tung lên mạng một video chiếu cảnh một viên chức cao cấp đang làm tình với một cô gái trẻ. Video này tiết lộ về một vụ tống tiền và dẫn tới việc 11 viên chức cao cấp của thành phố bị bắt.

Một người bạn của ông Châu, ông Cao, nói với BBC qua điện thoại, rằng ông Châu đã nói chuyện với cảnh sát ở đồn này hàng tiếng đồng hồ. Đầu tiên là 5 cảnh sát mặc thường phục tới nhà ông tại Trùng Khánh vào đêm hôm trước và đã từ chối không chịu rời đi.

Không rõ liệu ông Châu có bị các cáo trạng vì đã làm gì sai trái hay không mặc dù ông Cao tin rằng ông Châu có thể bị gây áp lực phải cung cấp thêm các băng video sex mà ông đã có được từ Trùng Khánh. Những video này, ông Châu nói với BBC hồi tháng 11, đã bảo vệ ông không bị chính phủ hành tội vì chúng cho thấy các viên chức khác của Trung Quốc đang làm tình.

Mong muốn của công chúng tại Trung Quốc muốn truy quét các viên chức tham nhũng có thể đem lại cho ông Châu mức bảo vệ cao hơn. Ông Lý Tân Đức nói ông chưa bao giờ thấy người dân Trung Quốc lại quyết làm trong sạch đảng đến vậy. Lần này người dân Trung Quốc sẽ không cho phép ông Tập hay các đồng chí của ông lùi bước trước những hứa hẹn mà giới chức trách đã đưa ra.

Thêm về tin này

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.