Vua Bỉ thoái vị để chuyển giao thế hệ

Vua Albert II đọc diễn từ thoái vị
Image caption Albert II thoái vị là việc đã được dự đoán từ lâu

Sáu giờ chiều hôm 3/7 năm 2013 giờ Brussels, Quốc vương Bỉ Albert II (79 tuổi) tuyên bố sẽ thoái vị vào dịp lễ Quốc khánh 21/7 sắp tới trong một thông điệp được truyền hình và truyền thanh đến thần dân Bỉ.

Ngài nói vì tuổi già sức yếu nên muốn chuyển “ngọn đuốc cho thế hệ tương lai” và tiếp rằng “Hoàng thái tử Philippe đã được chuẩn bị tốt” để đảm nhận trọng trách này.

Tin Đức Vua thoái vị để nhường ngôi cho con là đương kim Thái tử Philippe (53 tuổi) đã được lưu truyền trong dân gian khá lâu vì tình trạng sức khỏe của Ngài.

Các cơ quan truyền thông lớn của Bỉ cũng từng có những bài xã luận từ nhiều tháng qua rằng Đức Vua dự kiến sẽ thoái vị sau ngày Quốc khánh. Thông cáo báo chí của hoàng gia cùng ngày cũng góp phần chuẩn bị dư luận cho sự kiện này.

Triều đại Albert II

Vua Albert II chấp chính từ ngày 9/8 năm 1993 sau khi Đức Vua Baudouin I là bào huynh của ngài từ trần vì bạo bệnh ở tuổi 62.

Ngài nổi tiếng đình đám vì vướng vụ scandal lớn nhất của hoàng gia Bỉ khi bị cáo buộc có một cô con gái ngoài giá thú tên là Delphine Boel, và phải chịu đựng một chấn động lớn trong hôn nhân với Hoàng hậu Paola.

Sự việc lại rộ lên vào đầu Xuân này khi bà Delphine Boel mở thủ tục tố tụng để chứng minh bà là con gái của Đức Vua. Có lẽ đây là giọt nước làm tràn ly dẫn đến quyết định thoái vị của Ngài.

Thực ra Thái tử Philippe từ đầu thập niên 90 đã đóng nhiều vai trò quan trọng trong hoàng gia, điển hình là vai trò người quảng bá và kêu gọi đầu tư, kinh doanh, thương mại vào Bỉ. Hầu hết những trách nhiệm theo Hiến định đều do Thái tử Philippe đảm nhiệm và đặc biệt khi Thái tử kết hôn với công nương Mathilde (1999) - những việc này đã dọn đường cho Ngài lên kế vị.

Dân chúng Bỉ nói chung vẫn còn sủng ái Hoàng gia và đa số bảo thủ nên họ quan niệm một vị vua tốt phải có gia đình đàng hoàng, ổn định mới có thể trị vì quốc thái, dân an.

Trước khi Vua Baudouin I băng hà cũng đã có lúc có tin rò rỉ từ nguồn thân cận với Hoàng gia cho biết rằng Đức Vua từng có ý muốn nhường ngôi cho Hoàng tử Philippe thời ấy. Cũng cần nói thêm rằng Đức Vua Baudouin I và Hoàng hậu Fabiola không có con nên Hoàng tử Philippe rất gần gũi với họ.

Tuy nhiên, cũng như những hoàng gia nhỏ ở châu Âu, hoàng gia Bỉ không có thực quyền chính trị và họ cũng không muốn làm lớn chuyện gây mất hòa khí, ổn định cho nên giải pháp Vua Albert II kế vị là khả thi và an toàn nhất, đặc biệt trong bối cảnh tranh chấp chính trị đòi độc lập giữa hai miền Nam-Bắc Bỉ (Wallons/Flamands). Hoàng gia Bỉ là biểu tượng cuối cùng của tình đoàn kết Vương quốc Bỉ như một quốc gia thống nhất.

Đức Vua Albert II trị vì được 20 năm sau khi kế vị Đức Vua Baudouin I, người ở ngôi 42 năm.

Chuyển giao thế hệ

Image caption Hoàng thái tử Philippe sẽ thừa kế ngai vàng của Phụ hoàng

Lập tức sau diễn từ thông báo thoái vị của Đức Vua, Thủ tướng Elio Di Rupo và chính phủ của ông tuyên bố “tôn trọng và thông cảm quyết định của Đức Vua” và “sẵn sàng ủng hộ Hoàng thái tử Philippe trong trọng trách mới của ngài”.

Theo Hiến pháp Bỉ thì trong vòng 10 ngày sau khi Quốc vương thoái vị, tân quân phải chính thức nhận lễ tấn phong thừa kế ngai vàng. Trong trường hợp này, Đức Vua Albert II vừa mới thông báo Ngài sẽ chính thức thoái vị vào ngày 21/7 sắp tới mà ngày này lại rơi vào ngày Quốc khánh Bỉ nên thời gian này có thể được rút ngắn lại.

Có thể là trong ngày 21/7 tới sẽ vừa có lễ thoái vị của vua cũ và lễ đăng quang của tân vương.

Hoàng Thái tử Philippe sẽ là Quốc vương mới và là vị vua thứ 7 thuộc dòng dõi Duché de Saxe-Cobourg và Gotha.

Phụ hoàng của Ngài - Đức Vua Albert II - đã thoái vị như Hoàng tổ phụ của Ngài là Đức Vua Léopold III - vị vua đầu tiên của Vương quốc Bỉ thoái vị.

Sự thoái vị lần này của Đức Vua Albert II hoàn toàn khác với sự thoái vị của Đức Vua Léopold III vào năm 1951 vì dường như đây đang là xu hướng của thời đại ở Âu châu như những gì chúng ta đã, đang và sẽ chứng kiến qua những vụ thoái vị gần đây của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI (Pope Benedict XVI) và Nữ Hoàng Hà Lan Beatrix. Chắc trong một tương lai gần vương triều ở Anh quốc cũng làm thế!

Bài viết do luật sư Vũ Đức Khanh từ Ottawa, Canada gửi cho BBC. Tác giả từng sống và làm việc nhiều năm tại Bỉ.

Tin liên quan