Bạo động Ai Cập, hàng chục người chết

Image caption 26 người chết và 318 người khác bị thương trong các cuộc đụng độ từ ngày 5-6/7.

Ít nhất 30 người đã thiệt mạng tại Ai Cập trong các cuộc đụng độ giữa những người ủng hộ và chống đối vị tổng thống vừa bị truất quyền, ông Mohammed Morsi.

Xung đột nổ ra sau khi ba người tham gia biểu tình ủng hộ ông Morsi bị lực lượng an ninh bắn chết tại một nơi khác ở thủ đô.

Quân đội sau đó đã ổn định tình hình ở Cairo, tuy nhiên bạo lực nổ ra trên diện toàn quốc khiến 318 người khác bị thương, giới chức cho biết.

Quân đội đã phế truất ông Morsi khỏi quyền lực vào thứ Tư sau khi hàng triệu người biểu tình phản đối sự cầm quyền của ông này.

Ông Morsi, tổng thống dân cử đầu tiên của Ai Cập, hiện đang bị tạm giữ cùng với một số nhân vật cao cấp khác của đảng Huynh đệ Hồi giáo. Vào sớm thứ Bảy, 6/7, truyền thông chính phủ cũng loan tin nói phó lãnh thủ lĩnh của đang này, ông Khairat el-Shater, đã bị bắt tại gia ở Cairo vì bị tình nghi kích động bạo lực.

Phong trào Tamarod, vốn đã tổ chức các cuộc biểu tình chống Morsi, đã cáo buộc vị cựu tổng thống vì đã cổ súy đạo Hồi và thất bại trong việc cải cách kinh tế.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã ra thông cáo lên án tình trạng bạo lực vào thứ Sáu và kêu gọi lãnh đạo các bên chấm dứt hành động gây hấn.

Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon cũng đã lên tiếng cảnh báo tình trạng bạo lực, trong lúc cho rằng người dân Ai Cập có quyền quyết định con đường phía trước, và tất cả người dân, trong đó có cả phụ nữ, cần được là một phần của tiến trình đó.

Giận dữ và quyết tâm

Hầu hết những người thiệt mạng ở thành phố Alexandria đều chết vì vết thương do trúng đạn, ông Amr Nasr, người đứng đầu cơ quan phản ứng trong tình huống khẩn cấp của thành phố này, cho biết.

Ông này cũng nói với hãng thông tấn chính phủ Mena rằng 200 người đã bị thương trong các vụ đụng độ ở thành phố lớn thứ nhì Ai Cập.

Trước đó, sau buổi lễ cầu nguyện, những người Hồi giáo ủng hộ ông Morsi đã lên kế hoạch cho hàng loạt cuộc diễu hành dọc Cairo, trong đó có cuộc diễu hành phía ngoài Đền Rabaa al-Adawiya, với sự tham gia của hơn mười nghìn người.

Căng thẳng leo thang sau khi đám đông tiến đến trụ sở của Vệ binh Cộng hòa, nơi được cho là đang tạm giữ ông Morsi.

Quân đội đã nổ súng vào đám đông. Ba người chết và hàng chục người khác bị thương, trong đó có phóng viên BBC, ông Jeremy Bowen, vì bị một viên đạn bắn sượt qua đầu.

Vào buổi tối, khoảng hơn mười nghìn người ủng hộ Huynh đệ Hồi giáo đã tụ tập tại quảng trường gần ngôi đền và các con đường quanh đó.

Người lãnh đạo tối cao của Huynh đệ Hồi giáo, ông Mohammed Badie, nói với đám đông: "Chúng ta sẽ ở lại quảng trường cho đến khi Tổng thống Morsi quay trở lại nắm quyền."

Ông này cũng nói các cuộc biểu tình hoàn toàn ôn hòa và kêu gọi quân đội "đừng chĩa vũ khí vào chúng tôi".

Ít phút sau đó, những người ủng hộ Huynh đệ Hồi giáo đã đổ ra Cầu Sáu tháng Mười ngang sông Nile để tiến vào Quảng trường Tahrir, nơi những người chống đối ông Morsi đang tụ tập.

Hai bên đã ném đá và bắn pháo bông vào nhau. Một chiếc xe bị đốt cháy.

Phóng viên BBC tại Cairo, Kevin Connolly, nói hai bên đều có sự giận dữ và quyết tâm cao muốn dành lấy chiến thắng trên các con phố, điều khiến thủ đô Ai Cập trở thành một nơi bất ổn và nguy hiểm.

Chiều tối thứ Sáu, xe tăng tiến qua cây cầu để ngăn cách đám đông, tình trạng bạo lực bắt đầu suy giảm.

Cách mạng vinh quang

Image caption Vẫn còn nhiều người ủng hộ ông Morsi ở thủ đô Cairo.

Một số cuộc đụng độ khác nổ ra ở những nơi khác của Ai Cập vào thứ Sáu.

Các cuộc tấn công của phần tử Hồi giáo trên bán đảo Sinai khiến năm cảnh sát và một binh sỹ thiệt mạng.

Một người biểu tình bị giết ở thành phố Assiut, hãng thông tấn AFP cũng nói một người khác cũng thiệt mạng ở Minya.

Tại thành phố Qina ở phía Nam, quân đội nổ súng vào những người ủng hộ ông Morsi, vốn đang tìm cách xông vào một chốt an ninh. Ít nhất hai người bị thương.

Súng cũng đã nổ ở thành phố Ismaiiya.

Trước thềm các cuộc biểu tình vào thứ Sáu, lãnh đạo quân đội nói họ sẽ không áp dụng "biện pháp tùy tiện đối với các đảng phái hay phong trào chính trị nào", đồng thời hứa sẽ đảm bảo quyền biểu tình của người dân miễn là không gây hại an ninh quốc gia.

"Ai cũng được bảo đảm quyền biểu tình ôn hòa và quyền tự do biểu đạt - những quyền mà người dân Ai Cập đã giành được như là thành quả quan trọng nhất trong cuộc cách mạng vinh quang của họ," thông cáo nói.

Vào thứ Năm, chánh án tòa hiến pháp, ông Adly Mahmud Mansour, đã tuyên thệ nhậm chức lãnh đạo lâm thời của Ai Cập, đồng thời hứa sẽ sớm tiến hành tổng tuyển cử.

Vào thứ Sáu, ông Mansour giải tán thượng viện - Hội đồng Shura - vốn bị lũng đoạn bởi những người ủng hộ ông Morsi và là cơ quan lập pháp duy nhất sau khi hạ viện bị giải tán hồi năm ngoái.

Ông Mansour cũng ủy nhiệm một lãnh đạo tình báo mới, ông Mohamed Ahmed Farid.

Tin liên quan