Sách Trắng của Nhật phê phán TQ

Image caption Mỹ tiếp sức cho Nhật: Phi cơ Mỹ trong một lần diễn tập với Nhật

Nhật Bản công bố Sách Trắng Quốc phòng 2013, nhấn mạnh vào “hành vi nguy hiểm” của Trung Quốc trên biển trong lúc có ý kiến đề nghị tăng cường hợp tác với ASEAN.

Thái độ chỉ trích của chính phủ Nhật Bản trong nhiệm kỳ hai của Thủ tướng Shinzo Abe với Trung Quốc lần đầu được nêu rõ trong phúc trình gồm 450 trang, đồng thời chia sẻ quan ngại quốc tế về Bắc Triều Tiên.

Không chỉ phê phán Bắc Kinh xâm phạm lãnh hải và vùng trời Nhật Bản, Sách Trắng cũng chỉ trích Bắc Kinh đã giải thích không đúng sự thật sau vụ một tàu chiến Trung Quốc khóa radar ngắm vào tàu khu trục của Nhật Bản đầu năm nay.

Được thủ tướng Abe và các bộ trưởng thông qua hôm 9/7/2013, văn bản xác định tiêu chí an ninh, quốc phòng cho Nhật và hoạch định lại chính sách quân sự của Nhật và cũng nói thẳng về vụ khóa radar tháng 1/2013 cùng các vụ xâm phạm của Trung Quốc.

Bộ trưởng Quốc phòng Itsunori Onodera nói tại cuộc họp báo ở Tokyo cùng ngày:

“Đây là các hành động hết sức đáng tiếc và Trung Quốc cần chấp nhận và làm đúng với thông lệ quốc tế.”

Tính đến tháng 3 năm nay, Nhật Bản đã phải cử phi cơ chiến đấu lên không trung hơn 300 lần để ngăn máy bay Trung Quốc bay gần không phận Nhật, theo Sách Trắng.

Dù có Hiến pháp hoà bình, không cho lập quân đội như một quốc gia bình thường kể từ khi bại trận sau Thế Chiến 2, Nhật Bản vẫn có Lực lượng Phòng vệ gồm 140 nghìn quân, 140 tàu chiến, 410 phi cơ chiến đấu.

Ngân sách quốc phòng Nhật cũng tăng thêm 0,8% tính từ đầu năm đến tháng 3, lần đầu tiên trong 11 năm.

Nhật Bản qua Sách Trắng cũng tái khẳng định Senkaku mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư, là lãnh thổ của Nhật và có tầm quan trọng cho cả nước này và Đài Loan.

Nhìn về phía Nam

Hiện đã là đồng minh quân sự của Hoa Kỳ, Nhật Bản được một số giới trong nước này khuyến khích phát triển quan hệ quân sự với ASEAN.

Giáo sư Takehiko Yamamoto, chuyên về quan hệ quốc tế tại Đại học Waseda ở Tokyo được AFP trích lời nói:

“Nhật Bản có thể cần hợp tác với ASEAN để cùng nhau đưa Trung Quốc vào cuộc đối thoại,”

Tuy nhiên, theo ông, “điều này cũng cần thời gian”.

Trong các nước ASEAN, Việt Nam và Philippines đang đối mặt với sức ép mạnh từ Trung Quốc về biển đảo.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, bà Hoa Xuân Oánh gần đây đã nói Nhật Bản “thổi lên cái gọi là mối đe dọa từ Trung Quốc” và bác bỏ các cáo buộc của Nhật Bản về những vụ xâm phạm là ”hoàn toàn không có cơ sở”.

Nhà phân tích Trần Bình Nam từ Hoa Kỳ, trong một bài đăng trên BBC Tiếng Việt gần đây cho rằng “thế cài răng lược hiện nay tại Á châu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ con đường tốt nhất và an toàn nhất của Nhật Bản là tái vũ trang”.

Ông cũng so sánh vị thế của Nhật Bản với Việt Nam:

“Trong cuộc tranh chấp ngấm ngầm hiện nay tại Á châu Thái Bình Dương, Việt Nam cũng đang gặp nhiều khó khăn trong sự chọn lựa chính sách.”

“Sự đe dọa của Trung Quốc đối với sự vẹn toàn của đất, biển và nền độc lập của nước nhà lồ lộ trước mắt, nhưng tiến thoái lưỡng nan vì Việt Nam cũng không thể tin vào chính sách lâu dài của Hoa Kỳ, nhất là khi Hoa Kỳ không còn sức mạnh như trước.”

“Và trước sự khó khăn này, một Nhật Bản mạnh có chính sách độc lập làm trái độn có thể là một chỗ dựa tốt cho Việt Nam.”

Image caption Hai khu trục hạm Kurama và Hyuga của Nhật hồi tháng 10/2012 ở Vịnh Sagami

Ông Trần Bình Nam nêu quan điểm rằng “Nhìn về mặt nào, sự tái võ trang của Nhật Bản để Nhật Bản có thể đóng một vai trò trên vũ trường Thái Bình Dương và thế giới là một sự suy nghĩ tích cực và hợp thực tế”.

Tuy thế, một Nhật Bản tái vũ trang sẽ không làm Trung Quốc hài lòng vì quá khứ lịch sử tàn khốc quân đội Nhật Hoàng gây ra khi chiếm Trung Quốc hồi Thế Chiến 2.

Không chỉ Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay lên tiếng phê phán Sách Trắng Quốc phòng của Nhật mà Hàn Quốc cũng chỉ trích tài liệu này vì tranh chấp đảo Dokko giữa hai nước.

Thủ tướng cánh hữu Shinzo Abe của Nhật Bản sau khi lên nhậm chức đã có chuyến thăm đến Việt Nam.

Tokyo cũng hỗ trợ cho Hà Nội và cả Manila một số tàu nhẹ để tuần tra biển và Sách Trắng Quốc phòng Nhật nói chung về các hoạt động mang tính "cưỡng bức" của Trung Quốc trên biển.

Tuy thế, chưa có dấu hiệu gì rằng Nhật Bản xây dựng một liên minh quân sự với Việt Nam.

Mặt khác quan hệ giữa hai đảng cộng sản ở Bắc Kinh và Hà Nội cũng được tăng cường mạnh mẽ những tháng qua, trong chiến lược đa phương quan hệ của Việt Nam với nhiều nước lớn.

Tin liên quan