Bạc Hy Lai nói vợ 'điên và dối trá'

Ngày xử thứ hai

Bạc Hy Lai trong ngày xử thứ hai
Image caption Ông Bạc đã phản công mạnh mẽ trong ngày xét xử đầu tiên

Phiên tòa xử Bạc Hy Lai sẽ kéo dài sang ngày thứ ba mặc dù ban đầu người ta cho rằng phiên xử kết thúc hôm 23/8.

Tòa án ở Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, nói phiên xử còn tiếp tục vào hôm thứ Bảy 24/8.

Cựu bí thư Thành ủy Trùng Khánh đã phủ nhận ăn tiền hối lộ trong ngày xử thứ hai.

Ông Bạc bị cáo buộc lạm dụng quyền hành xung quanh vụ giết doanh nhân người Anh Neil Heywood mà thủ phạm chính là vợ của ông – bà Cốc Khai Lai.

Bạc Hy Lai đã bác bỏ lời khai của vợ tại tòa và nói rằng sức khỏe của bà không ổn định và bị ép cung, theo tường thuật trên tài khoản mạng xã hội của Tòa án trung cấp Tế Nam, nơi ông đang được xét xử.

Trang Weibo của tòa án này đã đưa lên hình ảnh video cùng với lời khai viết tay của bà Cốc Khai Lai, người bị kết tội giết người hồi năm ngoái.

Theo đó bà Cốc nói rằng bà cảm thấy Neil Heywood, nạn nhân bị bà sát hại, là mối đe dọa đối với con trai bà Bạc Qua Qua.

Bà cũng cho biết đã nhận quà cáp của ông Từ Minh, một doanh nhân ở Đại Liên.

“Vào nửa cuối năm 2011, Qua Qua nối điện thoại truyền hình với tôi qua Ipad của nó. Nó nói rằng Neil Heywood đang đe dọa nó,” bà nói và cho biết những email qua lại sau đó giữa Bạc Qua Qua và Heywood làm cho bà cảm thấy lo sợ.

“Sau cuộc gọi đó tôi đã hết sức lo lắng và điều này đã dẫn đến vụ việc hôm 15/11 (ngày Neil Heywood bị sát hại).”

Bản lời khai viết tay của Patrick Devillers, một kiến trúc sư người Pháp, cho biết mâu thuẫn giữa Cốc Khai Lai và Neil Heywood về một thỏa thuận tài chính xung quanh một căn biệt thự ở Pháp vốn đang là tâm điểm của cáo buộc ông Bạc nhận hối lộ.

Hôm qua 22/8 Tòa được nghe lời khai rằng căn biệt thự này là do Từ Minh, một trong hai nhân vật chính trong cáo buộc hối lộ Bạc Hy Lai, chi trả.

Trong đoạn video lời khai, bà Cốc xác nhận rằng Từ Minh chi trả các thứ cho bà và Bạc Qua Qua.

“Khi chúng tôi cần mua vé máy bay, chúng tôi biết rằng hãy hỏi Từ Minh,” bà khai.

Tuy nhiên, phản ứng trước lời khai của vợ, ông Bạc được cho là đã nói: “Có bao nhiêu sự đáng tin trong lời khai của Cốc Khai Lai và bản viết tay của bà ấy? Cốc Khai Lai đã thay đổi và bà ấy đã bị điên và nói dối luôn luôn.”

Theo phóng viên BBC Celia Hatton hiện đang ở Bắc Kinh thì những gì đã xảy ra tại tòa trong hôm thứ Năm ngày 22/8 có thể là ‘một kịch bản sân khấu được viết rất chặt chẽ’ hoặc cũng có thể là ‘một màn đấu pháp lý bất ngờ và sôi động’.

Trong một tuyên bố gửi tới tờ New York Times của Mỹ sau ngày xét xử đầu tiên, Lý Vọng Tri, con trai cả của Bạc Hy Lai với người vợ đầu Lý Đan Vũ vốn theo họ mẹ, nói rằng ông tự hào về cha mình và cảm ơn chính quyền đã cho phép ông Bạc ‘được nói suy nghĩ thật sự của mình’.

“Tôi hy vọng rằng cha tôi sẽ tiếp tục tôn trọng pháp luật và rằng luật pháp cũng phải tôn trọng sự thật để để lại cho nhân dân, để lại cho lịch sử và để lại cho con trai ông một lời giải thích,” ông viết.

Các nhà phân tích cho rằng mục đích của phiên tòa này là loại trừ một chính trị gia được nhiều người ủng hộ đồng thời cũng là xét xử tội trạng hình sự.

Nhiều người dự đoán rằng ông Bạc sẽ bị tuyên có tội.

“Thật khó tưởng tượng được rằng bản án đã không được quyết định từ trước,” ông Steve Tsang, giáo sư nghiên cứu về Trung Quốc tại Đại học Nottingham, nhận định.

“Phiên tòa xét xử một người quan trọng như Bạc Hy Lai không phải là chuyện để cho các thẩm phán quyết định. Bản án phải được Thường vụ Bộ Chính trị nhất trí sau những cuộc bàn luận căng thẳng.”

Trong ngày xét xử đầu tiên, ông Bạc đã phản bác cáo trạng rằng ông ăn hối lộ số tiền khoảng 3.56 triệu Mỹ kim. Trong số những người đưa hối lộ có hai doanh nhân ở Đại Liên – nơi ông Bạc từng làm chủ tịch – là Từ Minh và Đường Tiêu Lâm.

Ông nói rằng ông bị ép buộc phải nhận tội ăn hối lộ của ông Đường trong quá trình thẩm vấn.

Bị cáo Bạc Hy Lai đã dùng những lời lẽ rất nặng nề khi ông gọi Đường Tiêu Lâm là ‘chó điên’, kẻ ‘bán rẻ linh hồn’ để được giảm án. Ông đã bị quan tòa nhắc nhở.

Ông cũng bác bỏ đã nhận tiền của Từ Minh. Người này cũng đã biến mất cùng thời điểm với việc ông Bạc bị bắt giam.

Bạc nói rằng ông ‘không biết gì hết’ về căn biệt thự mà vợ ông sở hữu ở Nice miền nam nước Pháp hay về việc Từ Minh tài trợ chi phí ăn học cho Bạc Qua Qua, con trai ông, ở nước ngoài.

Từ Minh hiện đang bị giam, còn Đường Tiêu Lâm ở đâu thì không ai biết.

Buổi sáng ngày xét xử thứ hai sẽ tiếp tục tập trung vào cáo buộc nhận hối lộ.

Còn về cáo buộc tham nhũng, theo cáo trạng, ông Bạc đã biển thủ công quỹ hồi năm 2002.

“Khi còn là chủ tịch tỉnh Liêu Ninh, Bạc đã lợi dụng chức vụ để âm mưu với những người khác biển thủ 5 triệu nhân dân tệ từ công quỹ của Đại Liên,” cáo trạng viết.

Cáo buộc lạm quyền của ông Bạc là về vai trò của ông trong vụ vợ ông sát hại ông Heywood và cách ông xử sự với Vương Lập Quân, cựu giám đốc công an Trùng Khánh hiện đang ngồi tù.

Ông Vương đã bỏ chạy vào Lãnh sự quán Mỹ ở Thành Đô hồi tháng Hai năm ngoái và đưa vụ việc ra ánh sáng.

Từ Bắc Kinh, phóng viên Celia Hatton của BBC nhận định:

“Ngày xét xử đầu tiên đã đem đến những diễn biến bất ngờ. Ông Bạc đã chống cự quyết liệt các cáo buộc nhằm vào ông.

“Nhiều người ở Trung Quốc đang chờ xem liệu ngày thứ hai của phiên tòa có xem xét một tội danh còn hấp dẫn hơn nhiều: lạm dụng quyền lực.

“Các quan chức phụ trách phiên tòa đã hết sức vất vả để chứng minh ông Bạc được xét xử một cách công bằng. Tuy nhiên khi đụng đến cáo trạng lộng quyền, liệu các công tố viên có thể tiết lộ bao nhiêu những chuyện nội tình của Đảng Cộng sản?”

Bác bỏ cáo buộc

Cựu chính trị gia Bạc Hy Lai đã bác bỏ một trong các cáo buộc tội ăn hối lộ mà Viện Kiểm sát đưa ra tại phiên tòa đang diễn ra ở Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.

Phe công tố nói ông đã nhận tiền hối lộ từ hai doanh nhân.

Ông Bạc nói ông bị ép cung và đã phải chứng nhận hoàn toàn không đúng các chứng cứ từ những nhân chứng khác, gồm cả vợ ông, bà Cốc Khai Lai.

Ông Bạc còn đối diện các tội danh tham nhũng và lạm dụng chức quyền, tội sau liên quan tới vai trò của vợ ông trong vụ sát hại doanh nhân Anh Neil Heywood.

Phiên xử Bạc Hy Lai là một trong các vụ án chính trị đình đám nhất Trung Quốc nhiều thập niên nay.

Chỉ mới hai năm trước, ông Bạc, 64 tuổi, còn được coi là ngôi sao sáng đang lên trên chính trường Trung Quốc, ngấp nghé chiếc ghế ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị.

Thường vụ Bộ Chính trị với bảy thành viên là cơ quan quyền lực cao nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Thế nhưng tháng Hai 2012, trong khi Trung Quốc chuẩn bị chuyển giao thế hệ lãnh đạo với Đại hội Đảng 18, nghi vấn xuất hiện liên quan cái chết của doanh nhân Neil Heywood.

Vợ Bạc Hy Lai, bà Cốc Khai Lai, sau đó bị kết tội giết ông Heywood. Bản thân ông Bạc đang bị truy tố nhiều tội danh và nói chung bị cho là sẽ lãnh án.

Theo cáo trạng, ông Bạc Hy Lai bị buộc tội đã nhận hối lộ tổng cộng 21,8 triệu Nhân dân tệ (3,56 triệu đôla) từ hai doanh nhân ở Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh.

Ông Bạc được dẫn lời nói về một trong các vụ này: "Ông Đường Tiêu Lâm nói đã hối lộ tôi ba lần - điều đó chưa từng xảy ra. Ông ta yêu cầu tôi giúp đỡ và mọi việc được thực hiện theo đúng trình tự".

Ông cũng nói ông đã phải nhận một số việc trái với ý nguyện của mình khi bị thẩm vấn.

CCTV nói phiên xử sẽ diễn ra trong hai ngày, nhưng phán quyết sẽ chỉ được đưa ra vào đầu tháng Chín.

Phiên xử bắt đầu

Image caption Phiên tòa sẽ diễn ra trong hai ngày

Phiên tòa xử ông Bạc Hy Lai, người từng được cho là gương mặt sáng giá trên chính trường Trung Quốc, đã bắt đầu ở Tế Nam, tỉnh Sơn Đông.

Ông Bạc đã không xuất hiện nơi công cộng 18 tháng nay. Ông bị buộc các tội ăn hối lộ, tham nhũng và lạm dụng chức quyền.

Theo trang microblog của tòa án, cáo trạng đã được đọc trước tòa và Viện Kiểm sát đang luận tội ông Bạc.

Bạc Hy Lai là cựu bí thư Trùng Khánh, nhưng đã mất hết chức vụ sau vụ bê bối vốn cũng đã khiến vợ ông và trợ lý của ông phải đi tù.

Vợ Bạc Hy Lai, bà Cốc Khai Lai, bị tội sát hại công dân Anh Neil Heywood.

Nghi vấn quanh cái chết của ông Heywood hồi tháng Hai 2012 nảy sinh đúng lúc Trung Quốc đang chuẩn bị cho Đại hội Đảng hồi năm ngoái.

Lúc đó ông Bạc, 64 tuổi, còn được xem như ứng viên sáng giá cho một vị trí trong Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, cơ quan đầy quyền lực gồm bảy vị.

Thế nhưng nay ông đối diện cáo buộc nghiêm trọng và dư luận cho rằng sẽ bị kết án.

Vụ Bạc Hy Lai được xem như một trong các vụ án chính trị lớn liên quan tầng lớp cao nhất trong Đảng CSTQ hàng chục năm nay.

Image caption Hình ảnh ông Bạc Hy Lai tại phiên tòa trên kênh truyền hình chính phủ CCTV

Phiên xử bắt đầu lúc 08:30 sáng giờ địa phương (07:30 sáng giờ Hà Nội) tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Tế Nam, tỉnh Sơn Đông.

Trên trang microblog của mình, tòa này thông báo: "Chủ tọa phiên tòa loan báo phiên xử bắt đầu và triệu tập bị cáo Bạc Hy Lai ra trước tòa".

Báo chí nhà nước Trung Quốc cho hay năm thân nhân của ông Bạc cũng có mặt tại tòa, cùng với 19 phóng viên và 84 người khác.

CCTV nói phiên xử sẽ diễn ra trong hai ngày, nhưng phán quyết sẽ chỉ được đưa ra vào đầu tháng Chín.

Theo cáo trạng, ông Bạc Hy Lai bị buộc tội đã nhận hối lộ tổng cộng 21,8 triệu Nhân dân tệ (3,56 triệu đôla) từ hai doanh nhân ở Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh.

Ông Bạc được dẫn lời nói về một trong các vụ này: "Ông Đường Tiêu Lâm nói đã hối lộ tôi ba lần - điều đó chưa từng xảy ra. Ông ta yêu cầu tôi giúp đỡ và mọi việc được thực hiện theo đúng trình tự".

Tội danh lạm dụng chức quyền thì liên quan tới vai trò của vợ ông Bạc trong vụ sát hại doanh nhân Neil Heywood.

Trang microblog của Tòa án Tế Nam cũng đưa ra một đoạn đối thoại giữa Bạc Hy Lai và thẩm phán.

Ông Bạc nói đi nói lại nhiều lần: "Tôi hy vọng thẩm phán sẽ xét xử công minh vụ này theo pháp luật".

Trong khi đó, thẩm phán đáp lời: "Chúng tôi hiểu ý kiến của ông, tòa án sẽ tiến hành tố tụng một cách độc lập và xét xử theo đúng luật định".

Không có phóng viên nước ngoài nào được vào bên trong phiên tòa, cũng như các phiên xử Cốc Khai Lai hay Vương Lập Quân trước đó. Một phần phiên xử ông Vương, cựu Giám đốc Công an Trùng Khánh, người từng chạy trốn vào tòa lãnh sự Hoa Kỳ ở thành phố này khiến mọi chuyện vỡ lở, diễn ra trong bí mật.

Tân Hoa Xã và CCTV được phép cung cấp các thông tin cập nhật về phiên tòa.

Hồi đầu tuần này, con trai ông Bạc là Bạc Qua Qua đã viết thư ngỏ bày tỏ hy vọng cha mình có cơ hội được biện hộ mà không bị ngăn cản bằng bất kỳ hình thức nào.

Hiện còn rất ít chi tiết về các cáo buộc mà ông Bạc Hy Lai đang gánh chịu.

Tân Hoa Xã nói ông bị buộc tội lạm dụng chức quyền để ăn khoản tiền hối lộ khổng lồ cùng nhiều bất động sản, và biển thủ quỹ công.

Dư luận nói gì?

Trong thời gian trước khi diễn ra phiên tòa xét xử ông Bạc Hy Lai, nhà chức trách Trung Quốc đã siết chặt kiểm soát việc đưa tin của báo chí và bình luận trên mạng.

Ban Tuyên giáo trung ương của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã chỉ thị cho các cơ quan báo chí không đi chệch khỏi tinh thần trong các bản tin của Tân Hoa Xã.

“Truyền thông báo chí phải tuyệt đối lấy bản tin của Tân Hoa Xã làm chuẩn mực khi đưa tin về phiên tòa Bạc Hy Lai,” một chỉ thị do Ban Tuyên giáo ban hành hôm 20/8 yêu cầu.

Cơ quan này cũng yêu cầu báo chí hãy kiểm soát hành động của các nhà báo trên mạng – nơi mà họ dám mạnh miệng hơn vì có ít hạn chế hơn.

“Người đứng đầu các cơ quan báo chí phải tăng cường giám sát Weibo (mạng xã hội của Trung Quốc) và trang blog của các cơ quan phụ thuộc,” chỉ thị viết.

Căng thẳng có thể thấy rõ trên Weibo, mạng xã hội kiểu như Twitter: cả những ủng hộ viên cuồng nhiệt lẫn những người lâu nay vẫn chỉ trích ông Bạc đều bị chặn bình luận.

Theo tờ Minh Báo có trụ sở ở Hong Kong thì những người nổi tiếng trên Weibo vốn có nhiều người theo dõi đã được cảnh báo đừng có nói năng gì về phiên tòa ông Bạc.

Trên tài khoản Sina Weibo của Tòa án nhân dân trung cấp Tế Nam, nơi diễn ra phiên tòa, hầu như tất cả mọi bình luận đều đi theo ‘đường lối’ – tức là xem phiên tòa như là thắng lợi của Đảng trước nạn tham nhũng.

Một bình luận điển hình viết: “Ủng hộ hành động kiên quyết chống tham nhũng của Ban chấp hành Trung ương Đảng.”

“Nhà nước thật sự quyết tâm chống tham nhũng,” một người khác bình luận, “Quần chúng có thể tin tưởng rằng cuộc sống của chúng ta sẽ ngày càng tốt đẹp hơn.”

Tuy nhiên cũng trên Weibo vẫn có những ý kiến khác biệt.

Một số trí thức tự do đã bày tỏ sự bất mãn trước việc chính quyền trung ương đã không làm gì được để đối phó với chủ nghĩa dân túy theo kiểu Mao của Bạc và sự khinh nhờn pháp quyền của ông ta.

“Mặc dù Bạc có tham nhũng, đây thật sự không phải là tội chính của ông ấy. Tai hại mà ông ấy gây ra do giẫm đạp lên pháp luật còn nghiêm trọng hơn nhiều so với tham nhũng,” ông Lưu Thẩm Quân, một cây bút bình luận của tạp chí Tài Tân có xu hướng tự do, viết.

Đối với nhiều người, các nỗ lực của Bạc nhằm khơi dậy ‘các giá trị đỏ’ của Mao Trạch Đông, phong trào ‘hồng ca’ hát nhạc đỏ và chiến dịch ‘đả hắc’ quyết liệt của ông Bạc vốn xem các doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng như ‘mafia’ là có mùi của Cách mạng Văn hóa.

“Đừng có tập trung vào tham nhũng và chuyện trai gái và né tránh những vấn đề quan trọng hơn. Hãy điều tra xem thành phần xấu xa từ cuộc Cách mạng Văn hóa này đã làm như thế nào để đạt được tham vọng ca nhân bằng ‘hồng ca và đả hắc’. Và cũng phải điều tra luôn Mao Trạch Đông, người khởi xướng mọi thứ,” một người ký tên là ‘Tianshi Xiashuo’ bình luận.

Một số bình luận trên mạng ‘ngoài luồng’ ở Trung Quốc cũng đặt câu hỏi vì sao chính quyền phải chọn hai nhân viên công an rất cao để đứng cạnh như ‘áp tải’ ông Bạc Hy Lai, người cũng vốn đã có chiều cao.

SeattleYam viết trên trang mạng xã hội Sina Weibo: "Thật ra nhìn từ phiên tòa, ông Bạc trông thông minh, thật đáng tiếc là ông mất tất cả chỉ vì tiền và gá́i."

Yufan từ Trùng Khánh viết trên mạng Tencent: “Tôi không rõ ông ta có thực đã nhận hối lộ không. Nay thì thấy vẻ mặt ông ta điềm tĩnh, quả là ổn.”

Calm Water từ Trịnh Châu thì viết: “Ông Bác về tinh thần trông vững chắc, và không hề suy sụp. Tôi không nghĩ ông ta sẽ nhận tội một cách dễ dàng. Ngày đầu chỉ là 'món tráng miệng thôi. Món chính phải đợi tới đây.”

Mặc dù đã sa cơ, nhưng một số bình luận trên mạng vẫn cho rằng ông Bạc vẫn còn được một bộ phận dân chúng ủng hộ.

“Ông Bạc chắc chắn là một anh hùng! Những lời vu khống của những kẻ phản cách mạng không có chút gì là sự thật!,” một người có tên là ‘Xinxin Laoshi’ viết.

“Bạc là đối thủ của các nhóm lợi ích – những người lo sợ ông ấy sẽ phát động một cuộc Cách mạng Văn hóa để trấn áp các quan chức tham nhũng và bè phái của họ như Mao đã từng làm khi ông ta huy động Hồng vệ binh chống lại các địa chủ, phú hộ, bọn phản cách mạng, những phần tử xấu và những kẻ cánh hữu,” công dân mạng ‘Zijian’ viết.

Các chính sách dân túy của ông Bạc ở Đại Liên và Trùng Khánh có thể đã làm cho hai thành phố này ngập trong nợ nần. Tuy nhiên chúng cũng giúp cho ông có được cảm tình của một bộ phận dân chúng.

“Nếu đứng ở góc độ lý trí mà phán xét thì ông Bạc đã có đóng góp cho người dân ở Đại Liên và Trùng Khánh,” một người dùng Weibo có tên là ‘Small Town Girl’ viết.

Một điều đặc biệt là cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Việt Nam và Bộ Quốc phòng - hai báo Nhân dân và Quân đội Nhân dân, đều không nhắc gì tới phiên xử đang thu hút chú ý của người dân nước láng giềng Trung Quốc.

Tuy nhiên các báo khác đăng tải khá nhiều thông tin về vụ xử Bạc Hy Lai, chứng tỏ quan tâm cũng khá lớn ở Việt Nam.

Đài Tiếng nói Việt Nam nhận định: "Ông Bạc Hy Lai là quan chức cao cấp nhất của Trung Quốc bị đưa ra xét xử trong thời gian gần đây. Vụ án diễn ra trong bối cảnh các nhà lãnh đạo khóa mới của Trung Quốc đang đẩy mạnh công tác phòng chống tham nhũng".

Tờ Thanh Niên phiên bản điện tử trong khi đó nói: "Phiên tòa đánh dấu đỉnh điểm của vụ bê bối chính trị lớn nhất Trung Quốc kể từ vụ trấn áp 'Bè lũ Bốn tên' vào năm 1976".

Báo Đất Việt thì bình luận: "Phiên tòa nhằm chứng minh rằng ban lãnh đạo Trung Quốc quyết tâm chống tham nhũng và lạm quyền trong nội bộ Đảng".

Hoàng Cừ: Tài giỏi nhiều công nhưng tham lam và lộng quyền vẫn phải trả giá ông Bạc ạ.

Do Thi Thu: Tranh giành quyền lực, không có luật pháp, không có bầu cử tự do ...đó là nét văn hóa của giới lãnh đạo Trung Quốc từ xa xưa đến nay. Hiện tại đó là nét văn hóa cai trị kiểu Vua chúa đỏ đời mới. Ông họ Bạc là nạn nhân của sự tranh giành quyền lực này.

Fatal Lerror: Ngã ngựa giữa chừng. Coi như loại khỏi vòng chiến đấu. Án gì thì cũng coi như xong, kể cả là án nhẹ nhất. Xem tiếp cuộc chiến của những kẻ còn lại.

Trần Bá Duy: Có thể là một cuộc tranh chấp nội bộ, nhưng được ngụy tạo dưới danh nghĩa chống tham nhũng, tiêu cực. Nó làm người ta nhớ tới những cuộc thanh trừng nhằm vào Chủ tịch nước Lưu Thiếu Kỳ, Tổng Bí thư Đặng Tiểu Bình, Nguyên soái Bành Đức Hoài... trong thời kỳ Cách mạng văn hóa.

Thân thế Bạc Hy Lai

Ông Bạc Hy Lai từng là một trong các lãnh đạo cao cấp nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc trước khi vướng bê bối.

Ông Bạc, 64 tuổi, từng giữ chức bí thư thành ủy Trùng Khánh ở tây nam Trung Quốc và là ủy viên Bộ Chính trị gồm 25 thành viên.

Là người ăn nói có duyên và hấp dẫn, ông cũng là nhân vật xuất hiện nhiều trên báo chí, khác với phần đông các chính trị gia Trung Quốc.

Thế nhưng ông đã bị cách chức sau khi vướng vào vụ bê bối bắt đầu từ tháng Hai 2012, khi Giám đốc Công an Trùng Khánh Vương Lập Quân chạy vào Lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Thành Đô và ở đó một ngày xin trợ giúp.

Ông Vương, người sau đó bị kết án 15 năm tù, đã khiến giới chức Trung Quốc phải mở điều tra về cái chết của doanh nhân Anh Neil Heywood. Vợ của Bạc Hy Lai, bà Cốc Khai Lai, đã bị kết án tử hình treo trong vụ này.

Ông Bạc Hy Lai mất chức bí thư thành ủy vào tháng Ba 2012. Ngày 25/7/2013 ông bị buộc tội tham nhũng, ăn hối lộ và lạm dụng chức quyền.

Tân Hoa Xã dẫn cáo trạng nói ông bị buộc tội lạm dụng quyền lực để ăn khoản tiền hối lộ khổng lồ cùng nhiều bất động sản.

Giống Tập Cận Bình, người nay là Chủ tịch Trung Quốc, Bạc Hy Lai xuất thân từ tầng lớp con ông cháu cha của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Thân phụ của cả hai ông đều là đồng chí của Mao Trạch Đông và sau đó đều giữ các chức vụ cao dưới thời Đặng Tiểu Bình.

Bạc Hy Lai là con trai của Bạc Nhất Ba, một trong những bậc công thần của Đảng CSTQ. Ngay từ nhỏ, ông Bạc Hy Lai đã được học ở trường dành cho con cái các quan chức cấp cao tại Bắc Kinh.

Thế nhưng trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa, ông Bạc Nhất Ba bị thanh trừng và ông Bạc con đã phải đi trại lao động một thời gian.

Ông gặp và tìm hiểu người vợ đầu của mình, Lý Đan Vũ, một bác sỹ quân y cũng từ gia đình dòng dõi, rồi cưới bà Lý năm 1976. Hai người có một con trai chung, sinh năm 1977.

Sau khi Cách mạng Văn hóa kết thúc, Bạc Hy Lai nhập học tại Đại học Bắc Kinh, chuyên ngành sử.

Vào những năm 1980, gia đình họ Bạc lại nổi lên như một danh gia vọng tộc, ông Bạc Nhất Ba được liệt vào danh sách "Bát đại nguyên lão', tức tám bậc trưởng lão của Đảng CSTQ.

Bạc Hy Lai chuyển đến tỉnh Liêu Ninh ở đông bắc. Chính trong thời kỳ này, vào đầu những năm 1980, ông đã ly dị người vợ đầu và cưới bà Cốc Khai Lai.

Giống như chồng, bà Cốc xuất thân từ một gia đình danh giá. Bà là con út của một nhà cách mạng nổi tiếng và một luật sư được học hành tử tế tại Đại học Bắc Kinh.

Người con trai duy nhất của họ - Bạc Qua Qua chào đời vào năm 1987. Người con trai này sau đó học đại học ở Oxford và Harvard.

Sự nghiệp chính trị của Bạc thăng tiến nhanh chóng kể từ khi ông được bổ nhiệm là chủ tịch thành phố biển Đại Liên của tỉnh Liêu Ninh.

Ông được cho là đã có công trong thành tích thần kỳ của Đại Liên và trong việc biến nơi đây từ một hải cảng không có gì nổi bật thành một thành phố lớn – một trong những đô thị sạch đẹp nhất của Trung Quốc và là bộ mặt của sự bùng nổ kinh tế của Trung Quốc.

Cũng chính ở Đại Liên hai vợ chồng đã lần đầu gặp ông Neil Heywood.

Cho đến năm 2001, người ta cho rằng nhờ một phần vào sự vận động hết lòng của cha, Bạc được cất nhắc lên làm chủ tịch tỉnh Liêu Ninh. Ba năm sau, ông trở thành bộ trưởng thương mại của Trung Quốc.

Tại kỳ đại hội Đảng hồi năm 2007, Bạc đứng chân trong Bộ Chính trị. Ông được cho là có tham vọng leo lên hàng ngũ lãnh đạo tối cao của đất nước, tức là vào Thường vụ Bộ Chính trị.

Một số phân tích gia tin rằng việc ông Bạc Nhất Ba qua đời hồi đầu năm đó đã làm Bạc bị mất cơ hội.

Thay vào đó, ông được giao làm bí thư Thành ủy Trùng Khánh. Tại đây ông đã trở nên nổi tiếng với hai chiến dịch lớn do ông phát động.

Một trong số đó là chiến dịch tấn công tội phạm, vốn được nhiều người hoan nghênh nhưng cũng làm phát sinh những cáo buộc ông Bạc đã lạm quyền.

Chiến dịch còn lại là ca ngợi quá khứ của Đảng Cộng sản – gợi nhắc đến những giá trị cộng sản nguyên thủy và làm mọi người nhớ về thời kỳ của Chủ tịch Mao Trạch Đông. Những buổi trình diễn những bản ‘nhạc đỏ’ là một phần của phong trào này.

Ông thúc đẩy ‘mô hình phát triển của Trùng Khánh’, tức là sử dụng công quỹ để kích thích tiêu dùng và đầu tư vào cơ sở hạ tầng và nhà ở.

Tuy nhiên trong khi ông dường như được lòng tầng lớp dân nghèo và dân lao động ở Trùng Khánh, tham vọng và phong cách nổi trội của ông đã khiến ông bị một số người ghét và làm cho các lãnh đạo ở Bắc Kinh không hài lòng, các phân tích gia cho biết.

“Không ai thực sự tin tưởng Bạc Hy Lai: nhiều người sợ ông ấy, trong đó có một số thành phần thái tử đảng vốn được cho sẽ là cơ sở quyền lực của ông ấy,” ông Trần Kỷ, một chuyên gia về giới tinh hoa chính trị Trung Quốc ở Viện Brookings, nói.

Một khi ông Bạc thất thế thì sự rớt đài này diễn ra rất nhanh chóng và đột ngột. Khi Vương Lập Quân, người một thời là cánh tay đắc lực của ông Bạc, bỏ chạy vào lãnh sự quán Mỹ thì cũng bắt đầu lan truyền những tin đồn về sự dính líu của vợ ông Bạc trong vụ sát hại ông Neil Heywood.

Đến tháng Tư năm 2012 thì chính quyền chính thức xác nhận Bạc Hy Lai bị tước hết mọi chức vụ còn vợ của ông bị điều tra về tội giết người.

Giờ đây cả bà Cốc và ông Vương đều đã ngồi tù trong khi Bạc còn chưa biết số phận mình sẽ như thế nào.

Tin liên quan