Geneva là 'cơ hội lớn nhất cho Syria'

Image caption Hơn 100.00 người đã thiệt mạng ở Syria

Các cuộc đàm phán hòa bình dự kiến vào tháng Một năm sau sẽ là "cơ hội tốt nhất" để thiết lập một chính phủ lâm thời, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry nói.

Ông Kerry có phát biểu trên ngay sau khi Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon loan báo Chính phủ Syria và phe đối lập sẽ gặp nhau vào ngày 22/1 tại Geneva.

Liên Hiệp Quốc, Mỹ và Nga trong nhiều tháng qua đã tìm cách thuyết phục hai bên đi đến một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng.

Tuy nhiên hiện các bên vẫn không đồng ý về việc ai sẽ tham gia đàm phán tại Thụy Sỹ.

Phe đối lập Syria vẫn chia rẽ về lực lượng nào sẽ đại diện cho họ đến Geneva, nhưng họ vẫn một mực yêu cầu Tổng thống Bashar al-Assad phải từ chức.

Chính phủ Syria nói không nên đặt điều kiện tiên quyết trước khi đàm phán hòa bình.

Hơn 100.000 người đã thiệt mạng và hàng triệu người đã chạy khỏi Syria kể từ khi cuộc nổi dậy chống ông Assad bắt đầu vào năm 2011, theo thống kê của Liên Hiệp Quốc.

'Nhiều trở ngại'

Phát biểu hôm thứ Hai, 25/11, Ngoại trưởng Kerry nói cuộc đàm phán ở Geneva có thể giúp chấm dứt cuộc khủng hoảng tại Syria.

Tuy nhiên ông cảnh báo: "Chúng ta đều hiểu rõ có rất nhiều trở ngại trên con đường tiến đến một giải pháp chính trị, và chúng ta sẽ đi đến hội nghị Geneva về Syria với sự cảnh giác cao độ".

Ông Kerry nói Washington sẽ "tiếp tục làm việc có sự tham vấn với Liên Hiệp Quốc và các đối tác của chúng ta trên những vấn đề còn tồn tại, trong đó có việc nước nào sẽ tham gia hội nghị và nghị trình là gì."

Vào sớm thứ Hai, 25/11, ông Ban Ki-moon xác nhận Chính phủ Syria và phe đối lập sẽ lần đầu tiên tham gia đàm phán hòa bình vào ngày 22/1.

"Hội nghị Geneva là phương tiện giúp chuyển tiếp hòa bình đáp ứng nguyện vọng hợp pháp của người dân Syria là tự do và phẩm giá," ông nói.

Ông Ban hy vọng đại diện của cả hai bên sẽ đến Geneva với 'nhận thức rõ ràng' rằng mục đích của các cuộc đàm phán là thực hiện đầy đủ Thông cáo Geneva được Nhóm Hành động vì Syria đưa ra hồi tháng Sáu năm ngoái.

Thông cáo này kêu gọi chấm dứt bạo lực ngay lập tức và thiết lập một chính phủ lâm thời có toàn quyền hành pháp, trong đó có kiểm soát quân đội và cảnh sát và chính phủ này có thể bao gồm các quan chức dưới thời của ông Assad cũng như các nhân vật đối lập.

Ông Ban cũng khuyến cáo các bên cần phải đến Geneva với "ý định nghiêm túc để chấm dứt một cuộc chiến vốn đã khiến cho hơn 100.000 người thiệt mạng và hơn chín triệu người mất nhà cửa, bên cạnh vô số những người mất tích và bị bắt giữ."

"Cuộc xung đột tại Syria đã kéo dài quá lâu. Sẽ không thể tha thứ được nếu không tận dụng cơ hội này để chấm dứt những khổ đau và tàn phá mà cuộc chiến đã gây ra."

Image caption Hiện vẫn còn khoảng cách khá xa trong lập trường giữa phe đối lập và Chính phủ Syria

Phát biểu của ông Ban không nói rõ liệu Iran có được mời đến Geneva hay không, tuy nhiên ông Ban nói ông mong đợi "tất cả các đối tác quốc tế và khu vực thể hiện sự ủng hộ có ý nghĩa cho các cuộc đàm phán mang tính xây dựng."

'Assad mạnh hơn'

Người phát ngôn của Hội đồng Quân sự Tối cao của Quân đội Syria Tự do, ông Luay Mekdad, nói với BBC rằng cộng đồng quốc tế vẫn chưa tạo ra môi trường cần thiết cho các cuộc đàm phán tại Geneva.

Hồi đầu tháng này, liên minh đối lập chính, Liên Minh Quốc gia, đồng ý sẽ tham dự hội nghị được gọi là "Geneva II" nếu một số điều kiện họ đưa ra được thỏa mãn.

Theo đó, các cơ quan cứu trợ phải được phép tiếp cận những khu vực đang có giao tranh, và tất cả những người bị giam giữ, nhất là phụ nữ và trẻ em, phải được trả tự do.

Người đứng đầu Liên minh Quốc gia, ông Ahmed Jarba, cũng nhấn mạnh rằng ông Assad "không có vai trò nào trong quá trình chuyển tiếp".

Chính phủ Syria nói trên nguyên tắc họ sẽ tham dự hội nghị này.

Tuy nhiên, họ cũng nói sẽ không đàm phán với "quân khủng bố" và liệt tất cả những lực lượng chống đối chính phủ là 'khủng bố', đồng thời nói đi nói lại rằng bất kỳ pháp chính trị nào cũng không được yêu cầu ông Assad phải ra đi.

Phóng viên BBC tại Beirut, Jim Muir, nói ông Assad ở một vị thế mạnh hơn nhiều so với trước đó và không có biểu hiện lùi bước.

Hồi tháng trước, nhiều thị trấn xung quanh Damascus và thành phố Aleppo được cho là đã bị quân chính phủ tái chiếm với sự hỗ trợ của lực lượng Hezbollah ở Lebanon và Vệ binh Cách mạng của Iran.

Hôm 25/11, có tin cho biết quân chính phủ và phe đối lập đã chịu tổn thất lớn trong các cuộc giao tranh ở ngoại vi Damascus.

Tin liên quan