TQ lập vùng phòng không ở Biển Đông?

Đài Loan và Philippines đang nghi ngờ Trung Quốc định thiết lập vùng theo dõi phòng không trên Biển Đông sau khi làm việc này ở biển Hoa Đông hồi cuối tháng 11.

Hãng tin Trung ương Đài Loan (CNA) dẫn nguồn Bộ Quốc phòng Đài Loan này nói rằng bộ này "không loại bỏ khả năng Trung Quốc sẽ loan báo một khu vực theo dõi phòng không (ADIZ) nữa trên Biển Đông".

Hôm 23/11, Bắc Kinh đã tuyên bố thiết lập ADIZ trên biển Hoa Đông nhằm khẳng định chủ quyền của mình đối với quần đảo Senkaku, mà Trung Quốc gọi là đảo Điếu Ngư.

Theo đánh giá của Bộ Quốc phòng Đài Loan, Trung Quốc còn có các ý định khác là thách thức cơ chế an ninh vùng của Hoa Kỳ và cho phép nước này đối chọi lại các biện pháp nhận dạng điện tử của hải quân và không quân Mỹ và Nhật Bản.

Quan ngại về an ninh dẫn đến việc Bộ trưởng Ngoại giao David Lin và Tổng Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSB) Tsai De-sheng sẽ phải trình bày các đánh giá của mình về tình hình ở đây.

Manila cũng bắt đầu chia sẻ các thông tin cho chỉ dấu về một khu vực theo dõi phòng không khác trên Biển Đông, mà Philippines gọi là Biển Tây Philippines.

Các bên cùng nhìn nhận rằng việc thiết lập khu vực nhận dạng phòng không của Trung Quốc làm tăng nguy cơ xảy ra xung đột không định trước, ngay cả khi Bắc Kinh không có chủ ý.

Đánh giá về khả năng có một ADIZ thứ hai ở Biển Đông, ông Richard Bitzinger, chuyên gia về an ninh khu vực tại Singapore, nói điều này rất có thể xảy ra.

"Nhưng tôi cho rằng Trung Quốc đang muốn thử phản ứng của các bên, xem có gặp phản ứng gay gắt quá hay không."

Không lường trước được phản ứng?

Tuần báo có uy tín The Economist cũng vừa có bài bình luận về vùng nhận dạng phòng không của Trung Quốc, trong đó nói thông báo hôm 23/11 của Bắc Kinh có vẻ "quan liêu" nhưng ẩn dấu hiểm nguy vì nó dẫn đến "một sự leo thang chiến lược thuộc loại đáng lo ngại nhất giữa hai nước (Trung Quốc và Mỹ) kể từ năm 1996, khi Chủ tịch Trung Quốc khi đó - ông Giang Trạch Dân, ra lệnh khoanh vùng thử hỏa tiễn ở eo biển Đài Loan, khiến Mỹ điều hai hàng không mẫu hạm tới khu vực.

Lần này, Hoa Kỳ huy động hai máy bay ném bom B-52.

The Economist cho rằng theo lệ thường, kinh tế tăng trưởng cũng là khi một quốc gia trở nên mạnh bạo hơn, nhất là trong khu vực.

"Điều này tốt thôi, chừng nào thái độ của quốc gia đang lên còn nằm trong khuôn khổ của chuẩn mực quốc tế."

"Trong trường hợp này, thái độ của Trung Quốc không đúng mực, và Hoa Kỳ, vốn đã bảo đảm tự do hàng hải trên không và trên biển tại Đông Á suốt 60 năm nay, đã đúng khi làm rõ điều này."

Theo ban biên tập của tuần báo Anh quốc, "Trung Quốc đã không lường được hậu quả của hành động của mình".

The Economist cho rằng kế hoạch lập ADIZ của Trung Quốc còn có mục tiêu làm vừa lòng phe dân tộc chủ nghĩa rất quyền lực ở trong nước Trung Quốc, đặc biệt là trong quân đội.

"Nó cũng giúp ông Tập Cận Bình bác bỏ các suy xét là ông theo xu hướng thân phương Tây."

Theo tuần báo này, nếu quả thực đây là tính toán của Tập Cận Bình thì ông Tập đang vướng vào một trò chơi mạo hiểm.

"Đông Á chưa bao giờ có một nước Trung Quốc và một nước Nhật Bản hùng mạnh trong cùng một thời điểm."

Trong chuyến thăm hiện thời tại Đông Á, Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden không những tới Trung Quốc mà còn thăm Nam Hàn và Nhật Bản.

Một trong các quan điểm phổ biến ở Trung Quốc là Mỹ đang gặp vấn đề trong nước, Obama không có hơi sức đâu mà lo chuyện ở các khu vực xa xôi.

The Economist cho rằng ông Biden có thể nhắc lại với Bắc Kinh cam kết bảo đảm tự do hàng hải trong khu vực của Mỹ.

"Cả khu vực cần phải tìm ra một cơ chế thế nào đó để các nước có thể thảo luận chủ đề an ninh. Nếu như châu Âu có một cơ chế tương tự năm 1914, sự thể có lẽ đã khác."

Tin liên quan