Ukraine: Phép thử lớn với châu Âu

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Các nhà hoạt động thân Nga tổ chức ăn mừng trưng cầu dân ý ở Sevastopol

Tuần này sẽ thử thách quyết tâm và khả năng hành động của châu Âu quanh các vấn đề ở Ukraine.

EU đã cảnh báo Nga về "các hậu quả" nếu Moscow không đối thoại nghiêm túc và rút quân khỏi Crimea.

Châu Âu sẽ thảo luận chuyện cấm vận Nga.

Cho tới nay EU đã có chỉ dấu: họ ngưng đàm phán về hợp tác kinh tế với Nga cũng như nới lỏng hạn chế visa. Moscow xem đây chỉ là điều gây khó chịu.

Tổng thống Pháp Francois Holland nói ông sẽ không công nhận trưng cầu dân ý tại Crimea trong khi Ngoại trưởng Anh William Hague nói "đã tới lúc thông qua các biện pháp mạnh hơn."

Khó xử

Hôm Chủ Nhật, các đại sứ EU đã gặp gỡ ở Brussels nhằm thảo luận danh sách những người có thể bị phong tỏa tài sản và không được cấp visa vào EU.

Và đây là tình thế khó xử: liệu danh sách chỉ có những người liên quan tới việc thôn tính Crimea hay nó cũng phải nhắm vào những nhân vật chủ chốt xung quanh Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Nó có cần phải có những quan chức chính yếu tại quốc hội Nga, vốn đã ủng hộ việc chia tách Crimea?

Không có gì ngạc nhiên là đã có sự chia rẽ trong nhóm 28 nước.

Một quan chức nói thẳng rằng nếu không nhắm vào những nhân vật ở Moscow thì châu Âu cho thấy họ đang yếu thế.

Những người khác lại cho rằng không thể cấm chính những người mà sớm muộn gì châu Âu cũng sẽ phải đàm phán với họ.

Tác hại lớn

Nếu phong tỏa tài sản và cấm visa không làm Moscow lo sợ hay khiến cho Nga có những hoạt động quân sự sâu thêm vào đông Ukraine - EU đã tuyên bố sẽ tiến thêm một bước nữa và cấm vận kinh tế.

Đây sẽ là vũ khí thực sự của EU.

Điều làm EU thận trọng chính là lợi ích kinh tế của chính họ và ở chừng mực nào đó sự lệ thuộc năng lượng vào Nga: 30% khí đốt tự nhiên ở châu Âu do Nga cũng cấp.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Thủ tướng Đức Angela Merkel đóng vai trò quan trọng trong phản ứng của EU

Sự thật là EU chỉ có thể gây sức ép thực sự với Kremlin nếu họ sẵn sàng chấp nhận thiệt hại với chính mình.

Đây là điều khó khăn khi nhiều nước châu Âu đang chật vật để có tăng trưởng kinh tế.

Xuất khẩu của châu Âu vào Nga trong năm 2012 đạt hơn 170 tỷ đôla.

EU cũng có thể nhắm vào những người đứng đầu các công ty lớn của Nga như Gazprom hay Rosneft.

Họ cũng có thể cô lập ngành ngân hàng Nga.

Sẽ có những hành động trả đũa từ Nga nhưng các bộ trưởng EU phải quyết định liệu uy tín của họ có đáng giá hơn các lợi ích thương mại.

Bởi vậy thử thách của châu Âu tuần này là chứng tỏ quyết tâm và sự đoàn kết.

Bất cứ sự chia rẽ nào cũng bị Nga lợi dụng.

Sai lầm

Hiện cũng có những ý kiến cho rằng EU đã có sai lầm chiến lược liên quan tới Ukraine.

Các quan chức giờ thừa nhận rằng việc thảo ra hiệp ước hợp tác với Ukraine - vốn là ngòi nổ cho khủng hoảng hiện nay - chủ yếu do đội ngũ chuyên gia phụ trách.

Có lẽ vì không quan tâm tới lịch sử của Nga, hiệp ước có mục tiêu kéo Ukraine vào quỹ đạo châu Âu.

Một quan chức nhận xét rằng "chúng tôi chưa bao giờ thảo luận căn bản về chuyện Ukraine thuộc về đâu."

Ông nói tiếp rằng cũng không có thảo luận kỹ càng về chuyện Nga sẽ phản ứng ra sao.

Tại Berlin cũng có ý kiến rằng các ngoại trưởng EU đã ủng hộ phe đối lập quá mức.

EU đã đầu tư nhiều vào việc xây dựng một đất nước Ukraine dân chủ hơn và giờ họ sẽ phải đứng bên chính quyền mới của Kiev, nơi bộ trưởng quốc phòng tuyên bố hôm Chủ Nhật "đây là đất của chúng tôi và chúng tôi không đi đâu cả."

Tin liên quan