Mỹ hoan nghênh Iraq có thủ tướng mới

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Ông Abadi phải đoàn kết lại đất nước bị chia rẽ dưới thời ông Maliki

Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết việc chỉ định ông Haider al-Abadi làm Thủ tướng Iraq là ‘một bước tiến đầy hứa hẹn’.

Ông thừa nhận đất nước Iraq đang trải qua ‘những ngày khó khăn’ và kêu gọi các lãnh đạo chính trị của nước này cùng làm việc với nhau.

Trước đó vào thứ Hai ngày 11/8, Tổng thống Iraq đã yêu cầu ông Abadi thành lập chính phủ mới bất chấp sự phản đối của Thủ tướng đương nhiệm Nouri Maliki.

Ông Maliki nói sự bổ nhiệm ông Abadi là ‘vi phạm hiến pháp’.

‘Không kích thành công’

Phát biểu khi đang đi nghỉ mát cùng với gia đình, ông Obama nói các lực lượng Mỹ đã không kích thành công để ngăn chặn đà tiến quân của các chiến binh Hồi giáo ở miền bắc Iraq.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cũng nói rằng không thể có giải pháp quân sự cho cuộc khủng hoảng hiện nay và chỉ có một Chính phủ Iraq mang tính đại diện đầy đủ mới có thể đoàn kết các lực lượng trong cuộc chiến chống lại phiến quân.

Lực lượng của Nhà nước Hồi giáo (IS) đã có những bước tiến đáng kể ở miền bắc Iraq trong những tháng gần đây khiến hàng chục ngàn người thuộc các tôn giáo thiểu số phải rời bỏ nhà cửa.

Bản quyền hình ảnh .
Image caption Tổng thống Iraq đã công khai phế truất ông Maliki

Bên cạnh các cuộc không kích, Mỹ cũng đã thả các đợt hàng hóa thiết yếu đến cho những người Yazidi đang bị kẹt trên một dãy núi.

Trong bốn đêm vừa qua, Mỹ và Anh đã thực hiện thành công 14 chuyến bay cứu trợ và thả hơn 310 kiện hàng bao gồm thực phẩm, nước uống và thiết bị y tế, Chính phủ Mỹ cho biết.

Mỹ cũng bắt đầu cung cấp vũ khí cho người Kurd hiện chiến đấu với chiến binh Hồi giáo, các quan chức cấp cao Mỹ nói với hãng tin AP.

Tổng thống Obama nói chính phủ mới của Iraq có ‘nhiệm vụ nặng nề là lấy lại lòng tin của người dân bằng cách không phân biệt đối xử trong điều hành đất nước và có những bước đi chứng tỏ quyết tâm của mình’.

Bản quyền hình ảnh .
Image caption Người Yazidi bị bao vây trên núi trong nhiều ngày qua

Ông kêu gọi tân Thủ tướng Abadi thành lập một chính phủ đại diện cho tất cả các nhóm sắc tộc và tôn giáo ở Iraq và nói chỉ khi đó thì Mỹ cũng như cộng đồng quốc tế mới dễ dàng hơn trong việc hỗ trợ Iraq.

Chính phủ Mỹ đã không sẵn sàng hỗ trợ Iraq khi ông Maliki là người đứng đầu chính phủ vì ông nay là người Hồi giáo dòng Shia được nhiều người xem là nguyên nhân tạo ra căng thẳng sắc tộc và giáo phái khiến cho các chiến binh Hồi giáo Sunni càng được ủng hộ, phóng viên BBC Barbara Plett từ Washington cho biết.

Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ cũng hoan nghênh việc bổ nhiệm ông Abadi.

‘Vi phạm Hiến pháp’

Các nhà phân tích cho rằng việc bổ nhiệm và sự ủng hộ dành cho ông Abadi ngay sau đó là một cái tát công khai vào mặt ông Maliki. Liên minh của ông đã giành được đa số ghế trong cuộc bầu cử hồi tháng Tư.

Ông Maliki đã lên án động thái thay thế ông và gọi đây là ‘vi phạm Hiến pháp’ sẽ dẫn đất nước đến khủng hoảng chính trị.

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Mỹ đang tiếp tục không kích IS

Trong một bài diễn văn trên truyền hình, ông nói là ông ‘sẽ sửa chữa sai lầm’.

Hôm thứ Hai ngày 11/8, các chiến binh IS đã chiếm được thị trấn Jalawla nằm về phía tây bắc Baghdad sau nhiều tuần giao tranh với lực lượng của người Kurd.

Cũng trong hôm 11/8, quân đội Mỹ cho biết họ đã thực hiện các cuộc không kích nhằm vào chiến binh Hồi giáo ở gần dãy núi Sinjar, miền bắc Iraq, nơi hàng ngàn người Yazidi bỏ chạy đang bị mắc kẹt.

Thiếu tướng William Mayville nói với các phóng viên rằng các chiến dịch quân sự của Mỹ chỉ giới hạn ở việc bảo vệ công dân và cơ sở Mỹ và góp phần làm tan rã lực lượng IS hiện đang bao vây người Yazidi trên núi Sinjar.

“Chúng tôi tính toán rằng các cuộc không kích của Mỹ ở miền bắc Iraq đã tạm thời cản bước tiến của IS về phía tỉnh Irbil,” ông nói.

“Tuy nhiên, những cuộc không kích này không thể ảnh hưởng đến năng lực tổng thể của IS và hoạt động quân sự của họ ở các khu vực khác ở Iraq và Syria,” ông nói thêm.

Hôm 10/8, lực lượng người Kurd nói họ đã giành lại được các thị trấn Gwer và Makhmur từ tay phiến quân do được sự hỗ trợ từ các cuộc không kích của Mỹ ở tỉnh Nineveh.

Tin liên quan