Tội ác ở Iraq 'quá vô nhân đạo'

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Xung đột Iraq ảnh hưởng đặc biệt nặng nề tới phụ nữ và trẻ em

Liên Hiệp Quốc (LHQ) nói đã nhận được báo cáo từ Iraq “cho thấy các hành động vô nhân đạo quá sức tưởng tượng”.

Phó ủy viên Nhân quyền Flavia Pansieri nói rằng Nhà nước Hồi giáo (IS) được cho là đã tấn công dân thường một cách có hệ thống và có chủ đích.

Các vụ tấn công gồm giết người có chủ đích, ép buộc cải đạo, nô lệ, lạm dụng tình dục và bao vây các cộng đồng.

Bà Pansieri nói các chứng cứ cho thấy lực lượng của chính phủ Iraq đã giết những người bị giam giữ và nã pháo vào khu vực dân cư.

Bất ổn ở Iraq ngày càng nghiêm trọng trong những tháng qua khi IS, trước đây được biết đến là ISIS, và đồng minh của họ là phe nổi dậy người Sunni giành quyền kiểm soát đa số lãnh thổ ở miền Bắc và miền Tây Iraq.

Hàng ngàn người đã thiệt mạng, chủ yếu là dân thường, và hơn một triệu người khác buộc phải rời nhà.

'Thanh lọc sắc tộc'

Hôm thứ Hai 01/09, Hội đồng Nhân quyền LHQ đã thảo luận về nhu cầu thực hiện sứ vụ khẩn cấp ở Iraq để điều tra tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại.

Phát biểu trong cuộc họp, bà Pansieri cho biết nhân viên LHQ tiếp tục thu thập “chứng cứ mạnh mẽ” cho thấy đã xảy ra vi phạm nghiêm trọng luật nhân quyền quốc tế và luật nhân đạo ở các khu vực chịu sự kiểm soát của IS.

Bà Pansieri nói các cộng đồng người theo đạo Cơ đốc, Yazidis, Turkmen, Shabak, Kaka'i, Shia đều “có thể đã bị giết một cách trực tiếp; bị bao vây và thiếu đói, thiếu nước hay thuốc men.

“Hàng trăm ngàn dân thường từ những cộng đồng này phải bỏ trốn tới các địa điểm hẻo lánh và tách biệt, mà theo các báo cáo chưa kiểm chứng, rất nhiều người già, trẻ em, người khuyết tật đang chết dần vì kiệt sức và thiếu thốn.”

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption IS cho đăng ảnh người Yazidi đã cải sang Hồi giáo

Người Yazidi vốn vẫn là mục tiêu bị đối xử khắc nghiệt. Có báo cáo về nhiều đàn ông từ chối cải đạo sang Hồi giáo bị tử hình, trong khi phụ nữ và trẻ em gái bị chia ra làm nô lệ cho các chiến binh IS. Ít nhất 2.250 phụ nữ và trẻ em Yazidi đang bị giữ làm con tin.

Tuần trước, LHQ cho biết đã nhận được các báo cáo về ít nhất 650 nam phạm nhân ở Nhà tù Badouch ở Mosul, bị dân quân IS bắn chết vào ngày 10/07. Các nhân chứng và người sống sót nói phạm nhân nhận mình là người Sunni bị dẫn đi, trong khi người Shia và thành viên các tôn giáo hay dân tộc khác bị ra lệnh phải xuống hố và bị giết chết.

Bà Pansieri cũng nói nhân sự của lực lượng an ninh Iraq và chống dân quân IS có thể đã gây ra vi phạm luật nhân quyền và luật nhân đạo.

Hôm 22/08, thành viên của “đội tình nguyện” liên kết với chính phủ và một số người có vũ trang khác đã giết chết 73 đàn ông và trẻ em nam đang cầu nguyện ở một đền thờ Sunni trong làng bani Wais, tỉnh Diyala.

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Phe ủng hộ chính phủ cũng chịu cáo buộc giết hàng chục người Sunni đang cầu nguyện trong đền thờ

Pháo kích và không kích của lực lượng an ninh Iraq cũng khiến nhiều dân thường thiệt mạng và bị thương.

Hôm 14 và 15/08, hai vụ không kích ở khu vực Hawija ở Kirkuk khiến 25 người chết, trong khi ở Falluja có 17 dân thường bị chết bởi pháo cối trong ngày từ 14 đến 17/08.

Trong phần kết luận, bà Pansieri thúc giục công đồng quốc tế tăng cường nỗ lực bảo vệ mọi người dân Iraq và đảm bảo sao cho bất kỳ ai tham gia, hay ủng hộ các tội ác chống lại loài người và tội ác chiến tranh đều phải chịu trách nhiệm.

Trong một diễn biến riêng khác hôm thứ Hai, quan chức Iraq nói với hãng tin AFP rằng các chiến binh peshmerga người Kurd (peshmerga: những người đối mặt với cái chết) và dân quân Shia đã chiếm lại Suleiman Bek, căn cứ chủ chốt của IS trong 11 tuần qua.

Thành phố vùng Đông Bắc gần Amerli, nơi hàng ngàn người, chủ yếu là người Shia Turkmen, bị quân IS bao vây cho tới khi lực lượng Iraq phá vỡ được hôm Chủ nhật.

Tin liên quan