TQ bỏ tù bảy sinh viên người Uighur

Học giả người Uighur, ông Ilham Tohti, đang bị cầm tù Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Bản án tù chung thân với học giả người Uighur, ông Ilham Tohti, khiến các nước quan ngại

Bảy sinh viên của ông Ilham Tohti, một học giả đang bị cầm tù người Uighur, vừa bị kết án tội ly khai và bị bỏ tù, một luật sư của ông Tohti cho biết.

Các sinh viên bị ra tòa tại vùng Tân Cương ở miền tây Trung Quốc hồi tháng trước, và họ đã lĩnh án từ ba tới tám năm tù.

Họ bị cáo buộc đã đóng góp vào một trang web về người Uighur do ông Tohti điều hành.

Ông Tohti bị kết án tù chung thân hồi tháng Chín vì tội ly khai và tội làm gia tăng căng thẳng sắc tộc.

Ông đã lên tiếng về các chính sách của Trung Quốc đối với người dân tộc thiểu số Uighur theo Hồi giáo ở khu vực Tân Cương vốn có bất ổn. Thế nhưng ông Tohti bác bỏ mình là một người ly khai, và ông được nhiều người nhìn nhận là một tiếng nói trung dung.

Việc bỏ tù ông đã bị các tổ chức nhân quyền, Tòa Bạch Ốc và Ngoại trưởng Mỹ, ông John Kerry, lên án.

Luật sư của ông Tohti, Li Fangping, cho biết ông đã được báo cho biết về án tù đối với các sinh viên này vào hôm thứ Hai. Một luật sư khác của ông Tohti, Liu Xiaoyuan, cũng khẳng định các án tù này.

Sáu trong số các sinh viên này là người Uighur và một là người dân tộc Yi, tờ Global Times đưa tin.

Các công tố viên nói rằng trang Uighur Online là do ông Tohti thực hiện cùng với các sinh viên của mình, và nó ủng hộ một nền độc lập của Tân Cương.

Nhưng khi ông Tohti bị đưa ra xét xử, tổ chức nhân quyền Human Rights Watch nói ông "rõ ràng đã chủ trương ôn hòa để có hiểu biết nhiều hơn và có đối thoại giữa các cộng đồng khác nhau, và với nhà nước".

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption An ninh thắt chặt tại Urumqi, nơi căng thẳng sắc tộc gia tăng giữa người Uighurs và người TQ gốc Hán

Việc truy tố ông Tohti và các sinh viên của ông diễn ra trong bối cảnh bạo lực gia tăng ở Tân Cương.

Giới chức quy trách nhiệm về các cuộc tấn công, một số trong đó nhắm mục tiêu dân thường ở nơi công cộng, là do những người Uighur cực đoan được hỗ trợ bởi các nhóm khủng bố ở nước ngoài.

Để phản ứng lại họ đã tiến hành một chiến dịch đàn áp, bắt giữ và bỏ tù hàng chục người. Hôm thứ Hai, tám người đã bị kết án tử hình vì vai trò của họ trong các cuộc tấn công riêng biệt khác ở một khu chợ và một nhà ga ở Urumqi.

Nhưng các nhà hoạt động người Uighur nói rằng các chiến thuật vũ trang mạnh tay của Trung Quốc ở Tân Cương - bao gồm cả đàn áp văn hóa và tôn giáo - đã làm gia tăng căng thẳng.

Uighurs và Tân Cương

  • Người Uighur là người Hồi giáo sắc tộc Thổ
  • Họ chiếm khoảng 45% dân số vùng;40% là người Trung Quốc gốc Hán
  • Trung Quốc tái lập kiểm soát tại đây vào năm 1949 sau khi đè bẹp nhà nước Đông Thổ mới tồn tại chưa được bao lâu
  • Kể từ đó đã diễn ra tình trạng di trú trên phạm vi rộng người Trung Quốc gốc Hán
  • Người Uighur lo sợ văn hóa truyền thống của họ sẽ dần bị mai một

Tin liên quan