Nam Sudan: LHQ tìm giải pháp hòa bình

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Phó Tổng thống Riek Machar phát biểu trên truyền hình

Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc vừa kêu gọi các phe phái tham chiến ở Nam Sudan ngay lập tức chấm dứt các cuộc giao tranh gần đây và ngăn chặn tình trạng bạo lực lan tràn.

Trong một tuyên bố được cả Hội đồng Bảo an nhất trí, Hội đồng đã lên án các cuộc giao chiến "với những lời lẽ mạnh mẽ nhất " và bày tỏ "sự phẫn nộ và bất ngờ" trước các cuộc tấn công nhắm vào các địa điểm của Liên Hiệp Quốc.

Họ cũng kêu gọi điều động thêm lực lượng gìn giữ hòa bình tới miền Nam Sudan.

Hơn 200 người đã thiệt mạng trong các cuộc đụng độ kể từ hôm thứ Sáu.

Tình trạng giao tranh nổ ra khi quân đội trung thành với Tổng thống Salva Kiir và Phó Tổng thống thứ nhất Riek Machar bắt đầu bắn lẫn nhau trên các đường phố của thủ đô Nam Sudan, Juba.

Quan hệ giữa hai ông đã sứt mẻ kể từ khi Nam Sudan giành độc lập vào năm 2011. Mặc dù có một thỏa thuận hòa bình hồi năm ngoái kết thúc cuộc nội chiến, nhưng cả hai bên vẫn cáo buộc lẫn nhau về tình trạng thiếu lòng tin.

Tình trạng bạo lực hồi cuối tuần sau đó càng leo thang, với xe tăng, trực thăng có vũ trang và quân đội sử dụng súng phóng lựu.

Những người bị giết hại gồm một người lính gìn giữ hòa bình người Trung Quốc. Vài người lính gìn giữ hòa bình khác và một số thường dân được tin đã bị thương trong vụ đọ súng.

‘Nắm kiểm soát’

Một phát ngôn viên của LHQ tại Juba, Shantal Persaud, nói tình trạng giao tranh mới đây nhất đã khiến hàng trăm người bị ly tán và phải vào tị nạn tại các cơ sở của LHQ.

Bà cho biết cả hai nhà lãnh đạo Sudan đều phải chịu trách nhiệm thực thi thỏa thuận hòa bình đạt được hồi năm ngoái bao gồm một cuộc ngưng bắn lâu dài và điều quân ra khỏi Juba.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Cảnh sát và lính Nam Sudan canh gác một con đường sau khi có đụng độ ở Juba ngày 10/7

Bộ trưởng Thông tin Michael Makuei nói với BBC rằng tình hình trong thành phố nay đã ‘hoàn toàn được kiểm soát’ và thường dân, những người bỏ chạy có thể trở về nhà.

Phát ngôn viên của ông Machar, Tướng William Gatjiath, cáo buộc các viên chức trung thành với Tổng thống đã nói dối và nói rằng đã diễn ra giao tranh ít nhất 10 tiếng đồng hồ hôm Chủ Nhật.

“Tình hình tại Nam Sudan là không thể kiểm soát được vì Salva Kiir và những người trung thành với ông chưa sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận hòa bình,” ông nói.

Trong một tuyên bố vào hôm Chủ nhật, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ mạnh mẽ lên án cuộc giao tranh mới bùng nổ này tại Juba.

Phát ngôn viên John Kirby cho biết Washington đã chỉ thị cho các nhân nhân viên không làm các nhiệm vụ cấp thiết rời khỏi Đại sứ quán Mỹ ở Juba.

Ông Kiir và ông Machar đã gặp gỡ tại dinh Tổng thống vào hôm thứ Sáu và đã đưa ra lời kêu gọi hãy bình tĩnh.

Tình trạng ổn định hình dường như đã được khôi phục lại vào thứ Bảy nhưng lại nghe thấy tiếng súng hạng nặng một lần nữa vào hôm Chủ nhật gần một doanh trại quân đội do quân đội trung thành với ông Machar chiếm đóng.

Một nhà nghiên cứu người Mỹ chuyên về Sudan, ông Eric Reeves, nói với BBC rằng ông Machar đã tìm cách điều phối một cuộc đảo chính chống lại đối thủ của mình, với sự ủng hộ của Tổng thống Omar Bashir của Sudan.

"Nó đã được lên kế hoạch," ông nói. "Tình trạng bạo lực đó giờ đây dường như là một phần của một cuộc đảo chính được phối hợp do ông Riek Machar điều hành. Nó làm thay đổi hoàn toàn cục diện của cuộc khủng hoảng này."

Tin liên quan