Adesoji Aderemi: Ọba Yorùbá tó tiraka láti dí àlàfo láàrin olówó àti olòṣì

Ọba Adesoji Aderemi
Àkọlé àwòrán,

Adesoji Aderemi: Ọba Yorùbá tó tiraka láti dí àlàfo láàrin olówó àti olòṣì

Ti a ba n sọrọ awọn oriade nilẹ Yoruba, ọkan pataki ni Ọba Ọlọla Titus Martins Adesọji Tadeniawo Aderẹmi, Atọbatẹlẹ Kinni, tii se Ọọni tilu Ile Ifẹ.

Oun ni ọba alaye akọkọ ti yoo pa ipo ọba mọ sise olootu ijọba lẹkun Iwọ Oorun Guusu Naijiria ijọhun.

Eeyan ko si lee pe ori akọni, ko ma fi ida lalẹ gaaraga ni ọrọ Ọba Aderẹmi, tI a ba wo bi ori ade naa se lami-laaka si nigba to wa loke eepẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

O jẹ ara awọn eeyan to kọkọ laju, o kọ ẹkọ iwe, o lowo, o lọla, o gbajumọ, o si jẹ asaaju ilu.

Ko si si bi a se maa sọ nipa itan awọn ọmọ Oodua to jẹ akinkanju ati ọlọpọlọ pipe, ti a ko ni sọrọ Ọba alaye naa.

Ko wọpọ rara lasiko tirẹ ki odidi ọba ilu nla bii ilu Ile Ifẹ, tun maa se akoso ẹkun rẹ, tii se ipo oselu.

Gẹgẹ bi a se ka a ninu akọsilẹ oju opo ayelujara Wikipedia, ipa ti Ọba Adesọji Aderẹmi ko lati di alafo to wa laarin olowo ati ọlọrọ kii se keremi.

Bakan naa lo tun fi igbe aye rẹ silẹ fun ilọsiwaju awọn ọmọ Yoruba ati ilẹ Kaarọ Oojire lapapọ.

Àkọlé àwòrán,

O jẹ ọkan lara awọn eeyan to kọkọ laju, o kọ ẹkọ iwe, o lowo, o lọla, o gbajumọ, o si jẹ asaaju ilu.

Adesọji Aderẹmi ti pe ogoji ọdun ti ọba naa papoda bayii, ko si ni dara ki iran asiko yii ma mọ ẹni ti Ọba Adesọji Aderẹmi se

O si tun yẹ ki wọn mọ awọn ipa ribiribi to ti ko si igbega iran rẹ, bi o tilẹ jẹ pe onirese rẹ ko fin igba mọ, amọ ko yẹ ka jẹ ki eyi to fin silẹ parun.

Ta ni Ọba Adesọji Aderẹmi?

  • Asiko ogun nla kan nilẹ Yoruba ni Ọmọọba Gbadebọ lati idile Ọba Ọsinkọla nilu Ile Ifẹ ati aya rẹ, Adekunbi to wa lati ilu Ipetumodu, biI.
  • Ọjọ Kẹẹdogun, osu Kọkanla ọdun 1889ni wọn bi ọmọkunrin lanti lanti naa.
  • Baba ọmọ tuntun yii ti jagun lọ nigba naa, ti ko si si nile, amọ wọn sọ ọmọ naa ni orukọ Adesọji Tadeniawo Aderẹmi
  • Ni kete ti baba rẹ si ti oju ogun de lo tọ Ifa lọ lati mọ ẹsẹ n taye ọmọ tuntun naa tabi ayanmọ to gbe wa sile aye
  • Ni kete ti wọn gbe ọpẹlẹ janlẹ, ni Ifa sọ fun Ọmọọba Gbadebọ pe, ko tete fori balẹ fun ọmọ tuntun naa.
  • Eyi to tumọ si pe Adesọji, ọmọ tuntun jojolo to gbe lọwọ, yoo gun ori itẹ awọn baba nla rẹ.
  • Koda, Ifa ni yoo jẹ olokiki, ti yoo si ni ibasepọ pẹlu awọn iran ajeji ni ọna jinjin rere, eyi ti a lee pe ni awọn oyinbo alawọ funfun
  • Kia si ni baba rẹ ti ni ki wọn gbe ilẹkẹ si Adesọji lọrun, lati fihan pe ọmọ ọba ati ọba lọla ni
  • Se ẹni ti yoo ga, ẹsẹ rẹ yoo tiirin, ọmọ ọdun mẹjọ ni Adesọji wa, to fi padanu baba rẹ, iya rẹ nikan si lo n gbọ bukata rẹ.
  • Ko pẹ ni awọn oyinbo ẹlẹsin Kristiẹni de ni eyi to fi Adesọji sile iwe alakọbẹrẹ St Phillips, Ile Ifẹ lọdun 1901
  • Ọmọ ti yoo jẹ asamu, kekere ni yoo ti maa jẹnu samu-samu, Adesọji korira isẹ agbẹ tawọn ẹgbọn rẹ n se nigba naa, ọna iwe si lo fẹ gbajumọ
  • O nifẹ lati lọ kawe nipa isẹ amofin sugbọn nitori pe o ti wa lori ẹmi rẹ lati jọba, ko seese fun un
  • Adesọji gbajumọ isẹ, o ti lowo lọwọ, to si ti di gbajumọ nigba ti Ọba Ademiluyi to wa lori itẹ Ọọni fi waja, oun si ni wọn yan bi Ọọni tuntun
  • Adesọji si gori itẹ awọn baba nla rẹ lọjọ Keji, osu Kẹsan an, ọdun 1930 gẹgẹ bii Ọọni Kọkandinlaadọta tilu Ile Ifẹ
  • Adesọji ni Ọọni akọkọ ti yoo jẹ ọmọwe, oun si ni Ọba alaye nilẹ Yoruba to kere julọ nigba naa, ti yoo gun ori itẹ awọn baba nla rẹ lẹni ogoji ọdu
  • Àwọn ògo Ibadan márùn ún tí ikú mú lọ lọ́dún 2020
  • Mo ti lùgbàdì àrùn Coronavirus - Akeredolu figbe ta
  • Ọba Adesoji Aderemi tun ni gomina Adulawọ akọkọ ti yoo dari agbegbe ti ilẹ Gẹẹsi n mu sin, oun si lo gba ipo lọwọ gomina John Frankline
  • Lasiko Ọba Adesọji Aderẹmi, ni agbega nla nla ba ilu Ile Ifẹ, ọkan lara rẹ ni agbega to mu ba ba eto ẹkọ.
  • Eyi to mu ki wọn da ile ẹkọ girama Oduduwa College silẹ losu Kinni, ọdun 1932, oun si lo fi owo ara rẹ silẹ fun kikọ ileẹkọ naa.
  • Bakan naa, agbekalẹ ile ẹkọ fasiti Ifẹ silu naa tun jẹ ọkan lara awọn ohun ilọsiwaju to waye lasiko ti Ọba Adesọji Aderẹmi wa lori itẹ, eyi ti ko sẹyin aayan rẹ

O tun jẹ alaga titi laelae fun igbimọ awọn lọbalọba lẹkun Iwọ Oorun Guusu Naijiria, bẹrẹ lati ọdun 1966 si 1980 to darapọ mọ awọn baba nla rẹ

Ọba Adesọji Aderẹmi jẹ gomina fẹkun Iwọ Oorun Guusu Naijiria ijọun laarin ọdun 1960 si 1962, nitori pe o tun jẹ ogbontarigi oloselu yatọ si pe o jẹ ọba alaye

Oun si ni alawọ dudu akọkọ ti yoo jẹ gomina ni awọn agbegbe ti ilẹ Gẹẹsi n dari, ọwọ eebo Ọlọla John Ranklin si lo ti gba ipo naa

Lasiko isejọba amunisin, Ọba Adesọji Aderẹmi gba agbara kun agbara lọwọ awọn ajẹlẹ, tawọn oyinbo gan si kọ nipa asa ati ise ilẹ Kaarọ Oojire lọwọ rẹ

Ẹkọ wo ni a ri kọ lara Ọba Adesọji Aderẹmi?

Bi o tilẹ jẹ pe ofin ilẹ wa ko gba awọn ọba alaye laaye mọ lati maa kopa ninu oselu, amọ o yẹ ki wọn fi igbe aye Ọba Adesọji Aderẹmi se awokọse rere.

O si yẹ ki wọn maa lo agbara wọn fi mu ilọsiwaju alailẹgbẹ ba agbegbe wọn.

O si tun yẹ ka kọ ẹkọ pe, aisi baba abi iya ko ni ki ọmọ ma mọ ohun to fẹ se lati di eeyan nla lọjọ ọla.

Ọba Adesọji Aderẹmi ni ọpọ iyawo ati ọmọ, alagbo nla si la le e pe, ọkan ninu awọn ọmọ rẹ si ni Arabinrin Tẹjumade Alakija, to ti di oloogbe

A wa gbadura pe Ọlọrun yoo tubọ dẹ ilẹ fun ni Ọba Ọlọla Titus Martins Adesọji Tadeniawo Aderẹmi, Atọbatẹlẹ Kinni, tii se Ọọni tilu Ile Ifẹ to se gudugudu meje ati yaya mẹfa fun iran Yoruba.

Ọba Adesoji Aderemi wàjà ni ọjọ́ Kẹta, oṣù Keje, ọdún 1980.

Àkọlé fídíò,

Nikesuliat: Ọ̀dọ́mọdébìnrin akéwì tó n fi ẹ̀ṣà kìlọ̀ ìwá lásìkò yìí